«پایان فقر؟» (The End of Poverty)

الف-اطلاعات اولیه                                                                               نوع فیلم: مستند

کارگردان: Philippe Diaz

فیلم نامه نویس: Philippe Diaz

موسیقی متن:  Beth Portello

برنده جایزه: برنده ی جایزه ی ”هفته ی منتقدان بین المللی“در بخش اصلی جشنواره فیلم کن در سال ۲۰۰۸٫
(هدف این جایزه به نمایش درآوردن نخستین و دومین اثر کارگردانانی از سراسر دنیاست که تسلیم تمایلات تجاری حاکم بر دنیای سینما نشده اند.)

سال تولید:۲۰۰۸

کشور:  Cinema Libre Studioبا همکاری بنیاد غیرانتفاعی  Robert Schalkenbach

زمان: ۱۰۴ دقیقه

ژانر: مستند

موضوع اصلی: فقر

کلید واژه ها: فقر و محرومین-استثمار- کشورهای پیشرفته و کشورهای فقیر-مناسبات ناعادلانه اقتصادی-جنبش‌های اجتماعی

مناسب برای :

گروه سنی: جوان~       میانسال~        سالمند~

موقعیت های اجتماعی و روانی مثلِ… : ایجاد حساسیت نسبت به پدیده ی فقر و محرومیت؛ شناخت و اندیشیدن در مورد محرومیت و چرایی آن؛ نشان دادن ریشه‌های جهانی فقر؛ آشنایی با تاریخ دوران مدرن به ویژه مسئله ی استعمار؛ توجه به وضعیت کشورهای جهان سوم؛

زبان اصلیِ فیلم: انگلیسی،فرانسوی، اسپانیایی، پرتغالی       دوبله شده به…: دوبله ندارد              زیر نویس به زبان: فارسی/انگلیسی

خلاصه فیلم:

موضوع اصلی مستند ”پایان فقر؟“طرح و پیگیری سوال‌هایی بنیادین در مورد فقر و محرومیت است: در این جهان بسیار ثروتمند با شهرهای مدرن و منابع فراوان چگونه ما هنوز این همه فقر داریم؟ چرا هنوز هم عده ی زیادی از انسان‌ها باید با درآمدی کم‌تر از ۱ دلار در روز زندگی کنند؟ چرا در گوشه ای از شهرها آسمان‌خراش‌ها را می‌بینیم و در گوشه دیگر زاغه‌ها و آلونک‌ها را؟

مستند پایان فقر؟ سعی می‌کند تا با رجوع به تاریخ، اقتصاد و سیاست تا حدودی به این پرسش‌ها پاسخ دهد.

ب. تاملات بیشتر

*نظرات (نقد و بررسی و نکاتی درباب فیلم):

«فقر جهانی چیزی نیست که به طور اتفاقی رخ داده باشد. فقر، با پیروزی نظامی، برده داری و استعمار آغاز شد و به تصاحب زمین‌ها، معادن و نیروی کار اجباری منتج گردید. امروزه، مشکل هم‌چنان ادامه دارد، به خاطر بدهی‌های غیرمنصفانه [کشورهای جهان سوم به کشورهای توسعه یافته]، بازرگانی و سیاست‌های مالیاتی رایج. به عبارت دیگر، کشورهای ثروتمند از کشورهای فقیرِ در حال توسعه سوءاستفاده می‌کنند.

کارگرانی که برای قطع نیشکرها کار می‌کنند؛ در مزرعه ای در شمال شرق برزیل

فیلیپ دیاز، کارگردان فیلم، تبیین می‌کند که بحران مالی فعلی، به چه شکلی، نتیجه ی مستقیم این سیاست‌هایی است که قرن‌ها ادامه داشته‌اند اما مورد اعتراض قرار نگرفته اند. فیلم ”پایان فقر؟“ این پرسش را پیش می‌کشد که چرا ۲۰ درصد از جمعیت زمین، از ۸۰ درصد از منابع زمین استفاده می‌کنند و ۳۰ درصد بیش‌تر از آنچه زمین می‌تواند بازسازی کند، مصرف می‌نمایند؟ این اعداد بدان معنا است که ادامه دادن به این سبک از زندگی برابر است با این که انسان‌های بیش‌تر و بیش‌تری در زیر خط فقر غرق شوند.

آمارتیا سن؛ اقتصاددان و برنده ی جایزه نوبل اقتصاد

 فیلم ”پایان فقر؟“ به سراغ زاغه‌ها و محله‌های محروم افریقا و حاشیه‌های شهرهای امریکای لاتین می‌رود و هم‌چنین [درباره ی فقر و محرومیت حاشیه نشین‌های شهری و کشورهای جهان سوم] دیدگاه‌ها و نظرات اندیشمندان مختلفی را جویا می‌شود: برندگان جایزه ی نوبل مانند آمارتیا سن و جوزف استیگلیتز؛ نویسندگان مطرحی مانند سوزان جورج، اریک توسان، جان پرکینز، چالمرز جانسون؛ پرفسورهای دانشگاهی‌ای مانند ویلیام ایسترلی و میشل واتس؛ وزرای دولتی‌ای مانند آلوارو گارسیا لینرا، معاون رئیس‌جمهور بولیوی؛ و رهبران جنبش‌های اجتماعی در برزیل، ونزوئلا، کنیا و تانزانیا.

 

پرسش اساسی ای که فیلم از ما می‌خواهد تا بار دیگر به آن بیندیشیم این است که“آیا ما می‌توانیم با نظام اقتصادی رایجِ فعلی، فقر را پایان دهیم؟ یک بار دیگر فکر کنید![۱]

دی الیویرا؛ او تظاهرات کنندگان بولیویایی  بر علیه شرکت بزرگ بشتل را در طول مبارزه هدایت می‌کرد.

فیلم پایان فقر؟ مسئله ی فقر را در ابعاد جهانی آن بررسی می‌نماید و چندان به این امر نمی‌پردازد که انسان‌ها چه فعالیت‌های فردی و یا اجتماعی‌ای می‌توانند در طول زندگی روزمره ی خود در پیش بگیرند تا به رفع محرومیت کمک کرده باشند. در واقع مسئله ی فیلم این است که برای رفع فقر، کدام سیاست‌های کلان اقتصادی باید تغییر نمایند. از این جهت می‌توان گفت که فیلم درباره ی رسالتی که تک تک ما در مسیر زندگی روزانه ی خود داریم تا با نابرابری و رنج‌های حاصل از محرومیت مبارزه کنیم، چندان سخنی نمی‌گوید.

 

چشم انداز این فیلم بیش‌تر متمرکز بر این است که کدام موانع جهانی بر سر راه توسعه ی کشورهای محروم جهان سوم وجود دارد و به علل و ریشه های داخلی ناکامی اقتصادی کشورهای در حال توسعه اشاره نمی‌کند. از این رو، نباید متأثر از این فیلم، بپنداریم که تمامی مشکلات کشورهای در حال توسعه، ریشه در سلطه و اعمال نفوذ خارجی دارد.

*ملاحظات:

بچه ها با یک بطری خالی آب، بازی می‌کنند؛ خیابان‌های کیبرا، چندین کیلومتر دورتر از نایروبی(پایتخت کنیا).

زیرنویس‌های فیلم، در اغلب موارد دارای پیامی مهم و اساسی هستند و فهم آن‌ها، احتیاج به تمرکز و دقت دارد. گاهی نیز، برای درک نکته ی مورد نظر گوینده، می‌بایست اندکی توقف و تأمل نمود. به همین خاطر، فیلم را حتی المقدور باید در فضایی آرام تماشا کرد.

 

*منابعی جهت مطالعه در مورد فیلم:

دو کتاب زیر، به شکلی زنده، تجربی و عمیق به مسئله ی فقر، حاشیه نشینی و ریشه های آن می‌پردازند:

–         کتاب اندرون جهان سوم(کالبدشکافی فقر)؛ نوشته ی پال هریسون؛ ترجمه ی شهریار آژغ؛ نشر اختران.

–         کتاب ”شهرهای در سایه“ (میلیاردها محله ی حاشیه نشین در دنیای جدید شهری)؛ نوشته ی رابرت نیو ویرث؛ ترجمه احمد پوراحمد و سایرین؛ انتشارات دانشگاه تهران.


[۱]) برگرفته از سایت همین فیلم: www.theendofpoverty.com

Share
// // ?>