چهره‌ی عیسی(ع) در اسلام

[…] پس [مریم‌] به سوى او (عیسى‌(ع)) اشاره کرد؛ گفتند: «چگونه با کسى که در گهواره [و] کودک است سخن بگوییم؟»
[کودک‌] گفت: «منم بنده‌ی خدا، به من کتاب داده و مرا پیامبر قرار داده است؛ * و هر کجا باشم مرا با برکت قرار داده، و تا زنده‌ام به نماز و زکات سفارشم کرده است؛ * و مرا نسبت به مادرم نیکوکار کرده و زورگو و نافرمانم نگردانیده است؛ * و سلام بر من، روزى که زاده شدم و روزى که مى‌میرم و روزى که زنده برانگیخته مى‌شوم.»

(سوره مریم، آیات ۳۳-۲۹)

  • حضرت عیسی(ع): چگونه پاکیزه شود جامه‏‌های چرکین کسی که آنها را نمی‏‌شوید؟ (تحف‌‏العقول، ص۱۱۲۹)
  • به حق بگویم‌تان، هر که زراعتش را از علف‌های هرز پاک نکند علف‌ها زیاد شوند تا جایی که زراعتش را فرو گیرند و تباهش گردانند. (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۶۷)
  • آیا می‏‌شود از درختِ خار انگور چید؟ (تحف‏‌العقول، ص۱۱۲۳)
  • چگونه عیب چهره‌ی خود را ببیند کسی که در آینه ننگرد؟ (تحف‌العقول، ص ۱۱۲۹)

  • به حق بگویم‌تان، بنده هر اندازه هم بکوشد، نمى‌تواند دو خداوند را خدمت کند و لاجرم یکى از آن‌ها را بر دیگرى بر مى‌گزیند. همچنین خدادوستى و دنیادوستى، درون شما جمع‌ نتواند شد. (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۴۱)
  • دنیا را پروردگار خود قرار ندهید که شما را بنده‌ی خود می‌کند و گنج خود را نزد آن که آسیبی بدان نمی‌رساند پنهان کنید، زیرا دارنده‌ی گنج از بلایی که به آن رسد می‌ترسد، اما کسی که گنج خود را به خدا سپرده است، از آفت بر آن نمی‌ترسد.
  • به حق بگویم‌تان، همچنان که شخص بیمار خوراک خوب و لذیذ را می‏‌بیند ولی به علّت بیماری و درد از آن غذا لذّتی نمی‏‌برد، همچنین دنیادار با وجود عشق به مال و ثروت از عبادت لذت نمی‏‌برد و شیرینی آن را نمی‏‌چشد. (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۵۶)
  • وای بر شما ای دنیاپرستان! در تابش خورشید با خود چراغ حمل می‏‌کنید با اینکه روشنی آفتاب شما را بس است و چراغ را در تاریکی وامی‏‌گذارید حالی که برای آن‌اش به شما داده‏‌اند. همچنین شما برای کار دنیا از پرتو دانش استفاده می‏کنید با اینکه دنیا برای شما ضمانت شده، اما استفاده از روشنی علم را برای آخرت واگذاشته‏‌اید حالی‏‌که برای آن به شما دانش داده‏‌اند. می‏‌گویید آخرت حق است و دنیا را آماده می‏‌سازید و می‏‌گویید مرگ حق است و از آن می‏‌گریزید و می‏‌گویید خداوند می‏‌شنود و می‏‌بیند و خوف آن ندارید که گناهانِ شما را در نظر گیرد. پس چگونه کسی که از شما [ادعای ایمان را] بشنود باور کند؟ و آن کس که ندانسته دروغ گوید معذورتر است از آن که دانسته دروغ گوید، هرچند هیچ عذری برای هیچ دروغی پذیرفته نیست. (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۴۹)
  • امام رضا(ع): «حضرت عیسی(ع) به حواریون فرمود: آن زمان که دین‌تان در امان است، بر دنیای از دست رفته‌تان افسوس مخورید؛ همان‌ گونه که دنیادوستان وقتی دنیایشان در امان باشد بر دین از دست رفته‌شان افسوس نمی‌خورند.»
  • چگونه می‌پندارید دوستان خدایید، حال آن که از مرگ می‌گریزید و به دنیا چسبیده‌اید؟ (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۴۸)
  • واى بر شما اى دنیاپرستان، مگر نه این است که به واسطه علم و معرفت، بر خلایق برترى داده شدید، اما شما آن را به دورافکندید و به کارش نبستید و به دنیا روى آوردید و از این رو دنیادوستانه قضاوت مى‌کنید و براى دنیا آماده مى‌شوید و آن را بر مى‌گزینید و آباد مى‌کنید؟ (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۶۰)
  • شما هرگز به آن‌چه خواهید نرسید، مگر با ترک هوس‌هاى خود و به آن‌چه آرزو دارید دست نیابید، مگر با شکیبایى بر آن‌چه ناخوش دارید. (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۳۶)
  • چه سود برده آن که خود را به همه‌ی دنیا بفروشد و سپس آن‌چه را به بهای نفس خویش خریده، برای دیگران به ارث گذارد؟ چنین کس خود را تباه کرده است. خوشا به حال آن که نفس خویش را رهانید و آن را بر دنیا برگزید.
  • چگونه دانشمند است آن که به دنیا رو کرده و بدان اهتمام دارد حالی که به سوی [خانه] آخرت رود و نزد وی آن‌چه برایش زیان دارد، خوش‌تر از چیزی است که سودش رساند؟
  • امام صادق(ع) به نقل از رسول اکرم(ص): «حواریون به حضرت عیسی(ع) عرض کردند: ای روح خدا، با که هم‌نشین شویم؟ فرمود: با کسی که دیدنش شما را به یاد خدا اندازد و کلامش بر دانش شما بیفزاید و رفتار او شما را به آخرت ترغیب کند.»
  • خود را از علمای دروغین حفظ کنید؛ آنها که پشمینه پوشند و از راه تزویر سر به زیر افکنند تا خطای خود را صواب نمایند. زیر چشمی نگاه کنند، نگاهی گرگ‌وَش، و گفتارشان با کردارشان مخالف است. (تحف‏‌العقول، ص۱۱۲۳)
  • ای حواریون، بسا چراغی که باد آن را خاموش کرد و بسا عابدی که خودپسندی تباهش ساخت.
  • از خدا شرم ندارید که هیچ یک از شما نوشیدنی خود را گوارا نداند تا آنکه از خاشاک بپالایدش، امّا باک ندارید که مانند جنگلی از حرام را به کام فرو برید؟! (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۳۹)
  • امام علی(ع): «حضرت عیسی(ع) فرمود: پول(دینار)، بیماریِ دین است و عالِم، پزشک دین. پس هرگاه دیدید که پزشک خواهان بیماری شده است، به او بدگمان باشید و بدانید که او خیرخواه دیگری نیست».
  • به حق بگویم‌تان، هر کس ماری را ببیند که به طرف برادرش می‏‌رود تا او را نیش زند و برادر خود را بر حذر ندارد و مار او را بکشد نباید خودش را از شرکت در خون او مبرّا بداند. همچنین هر که ببیند برادرش گناه می‏‌کند و او را از عاقبت آن بر حذر ندارد تا گناه او را فرا گیرد از شرکت در گناه وی بری نیست. هر کس بتواند جلو ستمگری را بگیرد و نگیرد همچون کسی‏ است که مرتکب ظلم او شده باشد. چگونه ستمگر بهراسد با اینکه در میان شما آسوده زیَد و بازش ندارند و جلو او را نگیرند و دستش را کوتاه نسازند. با چنین حالی چگونه ستمگران کوتاه آیند و چگونه مغرور نگردند؟ آیا کافی است که هر فردی از شما بگوید «من خود ستم نمی‏کنم و هر که خواهد گو ستم کند و ستم بیند» و جلو آن را نگیرد؟ اگر چنین باشد که شما می‏‌گویید، پس چرا وقتی در دنیا بر ستمگران کیفر و بلا می‏‌رسد شما نیز به همراه آنان مجازات می‏‌شوید در حالی‏‌که مانند آنها ستم نکرده‏‌اید؟ (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۴۵)
  • واى بر شما اى بندگان بد، چگونه امید دارید که خداوند شما را از هراس روز قیامت ایمن گرداند در حالى که در کار طاعت خدا از مردم مى‌ترسید و در معصیت او از آنان فرمان مى‌برید و با آنان پیمان‌هایی در مخالفتِ پیمان خدا مى‌بندید و بدان‌ها وفا مى‌کنید؟ به حق بگویم‌تان، خداوند کسى را که بندگان را به جاى او به خدایی بگیرد، از هراس آن روز ایمن نمى‌گرداند. (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۴۶)
  • امام علی(ع): «خداوند عزّ و جلّ به عیسی بن مریم وحی فرمود که به بزرگان بنی‌اسرائیل بگو که من دعای هیچ یک از شما و هیچ کس دیگری را که مظلمه‌ای به گردن داشته باشد اجابت نمی‌کنم».
  • به حق بگویم‌تان، بدترین مردم، عالِمی است که دنیایش را بر دانش خود برگزیند و دوستدار دنیا شود و در پى آن برآید و براى تحصیل آن بکوشد. گستردگى نور خورشید براى نابینایى که آن را نمى بیندش چه حاصل دارد؟ (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۴۲)
  • تا زمانى که شهوات دل آدمی را از هم ندریده و طمع آلوده‌اش نساخته و خوشى و نعمت سختش نکرده باشد، ظرفى (مناسب) براى حکمت است. (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۴۳)
  • به حق بگویم‌تان، کِشت در دشت [با خاکی نرم] می‏روید نه بر روی سنگ خارا؛ همچنین حکمت در قلب متواضع شکوفا می‏شود نه در قلب متکبر جبار. (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۴۳)
  • به حق بگویم‌تان: من به شما علم مى‌آموزم تا دانا شوید، علمتان نمى‌آموزم که خودپسند شوید. (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۳۶)
  • عالِم، شایسته‌ترین افراد برای خدمت به مردم است.
  • چگونه از اهل علم باشد کسی که سخن را فرامی‌گیرد برای اینکه بازگو کند و نمی‌آموزد برای اینکه عمل کند؟
  • خانه‌ی تاریک را چه سود که بر بامش چراغ افروزند و درونش وحشتناک و تاریک باشد؟! همچنین شما را چه حاصل که نور دانش در دهانهایتان باشد اما درونتان از آن تهی و بی‏‌بهره؟! […] بشتابید و دل‌های سخت خویش را با حکمت نرم سازید پیش از آنکه گناهان بر آنها چیره آید و از سنگ سخت‏‌تر شوند. (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۵۱)
  • امام علی(ع): «عیسی(ع) فرمود: خوشا به حال کسی که سکوتش اندیشه، نگاهش عبرت‌آموزی و پندپذیری و خانه‌اش در خور نیازش باشد و بر گناهش گریه کند و مردم از دست و زبان او آسوده باشند.»
  • اگر یکی از شما بر برادرش گذر کرد و دید جامه‏‌اش از عورتش به کنار رفته‏ است آیا بیشتر عریانش کند یا جامه بر او افکند؟ گفتند: او را می‌پوشانیم. فرمود: نه! بلکه شما او را عریان‏‌تر می‏کنید؛ این مَثَل کسی از شماست که بر عیبی از برادرش مطلع شود و آن را نپوشاند. (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۳۵)
  • به عیب‌های مردم چون خواجگان منگرید بلکه به عیب‌های ‌ایشان چون بندگان بنگرید. (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۳۸)
  • به حق بگویم‌تان، اى بندگان دنیا، هریک از شما دیگرى را به صرف گمان دشمن مى‌دارد، ولى با وجود یقین (به بدى خویش) از خود نفرت به دل نمى‌گیرد. (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۸۱)
  • به حق بگویم‌تان، هر یک از شما چون عیب‌تان گفته شود، گرچه حقیقت داشته باشد، خشمگین شوید و چون بی‌جا ستایش‌تان کنند، شاد گردید. (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۸۱)
  • خداوند خطاب به عیسی(ع): «ای عیسی، از نکوکاری شادمان باش که مایه‌ی خشنودی من است و بر کار بد گریه کن که خشمم در آن است. آن که خوش نداری با تو کنند، با دیگران مکن. با تمام تلاش خود با مهرورزی به من نزدیک شو».
  • امام صادق(ع): «مسیح می‌فرمود: آن که بد خُلق است، خود را شکنجه می‌کند».
  • امام صادق(ع) فرمودند: «یاران عیسی(ع) به او گفتند: […] سرآغاز خشم چیست؟ فرمود: سرآغاز آن خودبزرگ‌بینی و برتری جویی و خوار شمردن مردم است.»
  • با دشمن خویش به عدالت رفتار کنید و از آن که به شما ستم کرده‏ است در‏گذرید، همچنان‌که دوست دارید از بدی شما در‏گذرند. از عفو خداوند عبرت گیرید، آیا نبینید که خورشیدِ خداوند بر نیک و بدِ شما می‏‌تابد و بارانش بر صالحان و خطاکاران فرو می‏‌بارد؟ (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۳۹)
  • به حق بگویم‌تان، آتش در یک خانه می‏افتد و پیوسته از خانه‏‌ای به خانه‌ی دیگر سرایت می‏‌کند تا جایی که خانه‏‌های بسیاری را می‏‌سوزاند، مگر آنکه در همان خانه‌ی نخست جلو آتش را بگیرند. بدین سان است ستمگر […]، اگر آتش در خانه‌ی نخست چوب و تخته‏‌ای نمی‏‌یافت چیزی را نمی‏‌سوزاند. (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۴۴)
  • خداوند خطاب به عیسی(ع): «ای عیسی، به ستمکاران بنی‌اسرائیل بگو: رخسارهایتان را شسته و دل‌هایتان را آلوده کرده‌اید. آیا به کرم من مغرور شده‌اید یا بر من گستاخی می‌کنید؟ برای اهل دنیا خود را خوشبو می‌سازید در حالی که درون‌تان نزد من چون مردار گندیده‌ی بدبوست».
  • امام صادق(ع) از عیسی(ع) نقل می‌کنند که می‌فرمود: «…و با انصاف باشید و با ضعیفان و نیازمندان مهربانی کنید و به سوی خدا توبه‌ای بازگشت‌ناپذیر کنید و بندگانی نیکوکار باشید، نه جبّارانی زورگو و نه سرکشانی فرعون‌صفت که از کسی که با مرگ آن‌ها را شکست داده است سرپیچی می‌کنند…».
  • به حق بگویم‌تان، هیچ بارانى بى‌ابر نمى‌شود. همچنین کرداری خداپسند نیست جز با دلی پاک. (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۸۸)
  • واى بر شما دنیاپرستان، گندم را پاک و پاکیزه کنید و خوب آردش کنید تا مزه آن را بفهمید و خوردنش بر شماگوارا شود، همچنین ایمان را بپالایید تا شیرینى آن را احساس کنید و به شما سود بخشد. (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۵۷)
  • خداوند خطاب به عیسی(ع):
    «ای عیسی، به سویم آی و توبه کن که بخشیدن هیچ گناهی نزد من بزرگ ننماید و من مهربان‌ترین مهربانانم.
    خوشا به حالت ای فرزند مریم! باز هم خوشا به حالت اگر ادب به خداوندت را در پیش گیری؛ آن که بر تو مهربان است و از روی کرم بی‌‌آنکه شایسته باشی بخشش‌هایش را روزی تو کرد و در سختی‌ها به فریادت رسید.
    ای عیسی، ظاهرت را با آب شست و شوی کن و درون خود را با نیکوکاری درمان کن، زیرا که به سوی من باز می‌گردی».خداوند خطاب به عیسی(ع): «ای عیسی، به آنچه زودگذر است و از تو جدا شود بی‌رغبت باش. از درگذشتگان چنان که باید پند گیر و بدان که تو نیز همراه با دیگران به آن‌ها خواهی پیوست».به حق بگویم‌تان، بی‌تاب‌ترین شما در برابر بلا و گرفتارى، همان دنیادوست‌ترین شماست و بی‌رغبت‌ترین شما به دنیا، شکیباترین شما بر بلا و گرفتارى است. (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۶۸)
  • خوشا به حال آن که دیده‏‌اش را در دلش نهد و دل به دیده ندهد. (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۳۸)
  • هر نعمتی که از عهده‌ی شکرش بر نیایی، چونان گناهی است که از آن بازخواست می‌شوی. (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۳۲)
  • به حق بگویم‌تان، به شرف آخرت نرسید، مگر با رها کردن آن چه دوست دارید. پس توبه را به فردا میفکنید که تا فردا یک روز و یک شب است و قضاى خداوند در این شب و روز رفت و آمد مى کند. (میزان‌الحکمه، ۲۲۰۶۱)
  • عیسی(ع): چه چیز تو را باز می‏دارد از اینکه برای هراسی که نمی‏‌دانی کی به تو می‏‌رسد آماده شوی؟
  • از پندهای خداوند به حضرت عیسی(ع):
    • ای عیسی، آماده باش که هر آنچه آمدنی است، نزدیک است. کتابم را با پاکیزگی بخوان و آواز غم‌بارت را به گوشم برسان.
    • ای عیسی، با دینداری و دوستی بینوایان خود را بیارای!
    • ای عیسی، مرا بخوان بسان خواندن غریقی اندوهناک که او را فریادرسی نیست.
    • ای عیسی، دلت را برای من پاکیزه دار و در تنهایی‌ها یادِ مرا بسیار کن و بدان که شادمانی‌ام در این است که زمزمه‌ات، یاد من باشد و در این کار، زنده باش، نه هم‌چون مردگان.
    • تا توانی در نیکی‌ها مسابقه ده و همواره با حق باش، گرچه تکّه‌تکّه‌‌ات کنند و با آتش بسوزانندت. حال که مرا شناخته‌ای، انکارم مکن و از نادانان مباش.
    • ای عیسی، بیدار باش و از من نومید مباش!

——-

منابع:

  1. میزان‌ الحکمه (باب موعظه و اندرز)، محمدی ری‌شهری، ترجمه‌ی حمیدرضا شیخی، نشر دارالحدیث، چاپ پنجم، ۱۳۸۴٫
  2. تحف العقول عن آل الرسول (بخش موعظه‌های عیسی(ع))، ابن شعبه حرّانی، ترجمه احمد جنّتی، شرکت چاپ و نشر بین‌الملل، چاپ اول، ۱۳۸۷٫
  3. حکمت‌های حضرت مسیح(ع)، علیرضا زکی‌زاده رنانی، انتشارات پرتو خورشید، چاپ اول، ۱۳۸۵٫
  4. مسیحا نَفَس (اندرزهای عیسی(ع)در سخنان اهل بیت)، حسین کشکوئی جهرمی و علیرضا سبحانی نسب، چاپخانه‌ی نهضت، چاپ اول، ۱۳۷۷٫ (احادیثی که منبع آن‌ها در پایان‌شان ذکر نشده است، از کتاب حاضر هستند و با کتاب حکمت‌های حضرت مسیح(ع) نیز مطابقت داده شده‌اند. هر دو کتاب، در تهیه‌ی مطالب به منابع حدیثی شناخته شده رجوع کرده‌اند).
Share
// // ?>