بایگانی دسته: علوم و موضوعات تربیتی



ماه مهربان و طردشدگان از مدرسه (نگاهی به وضعیت بازماندگی از تحصیل در آستانه شروع سال تحصیلی)

«به نام بینای شنوا»

«عده‌ای در تاریکی‌‌اند؛

عده‌ای در روشنایی.

و ما آنان را می‌بینیم که در روشنایی‌اند؛

نه آنانی را که در تاریکی‌اند.»

                                  برتولت برشت

دریافت فایل pdf  مقاله‌ی «ماه نامهربان و طردشدگان از مدرسه»

(برگرفته از: روزنامه‌ی اعتماد، شماره ۴۷۳۲ – چهارشنبه ۱۲ شهریور ۱۳۹۹)

ماه نامهربان و طردشدگان از مدرسه

«خوب یادم است؛ وقتی کوچک‌تر بودم نمی‌توانستم به مدرسه بروم و همیشه در حسرت درس و کتاب و مدرسه و لباس فرم بودم. از ۵ خواهر و برادری که بودیم سه تای اول‌مان نتوانستیم به مدرسه برویم. آن روزِ اول مهری که برادرم را به‌خاطر دو ماه اضافه سن در مدرسه قبول نکردند؛ هیچ‌وقت فراموش نمی‌کنم. گریه می‌کرد و می‌گفت: «حالا که من را در مدرسه نمی‌خواهند این‌قدر کار می‌کنم تا بمیرم.» و همین‌طور که هق‌هق می‌کرد از خانه بیرون رفت.

روزهای اول مهر را دوست نداشتم. از خودم متنفر بودم و از پدرم که فکر می‌کردم حتماً تقصیر او و بی‌عرضگی‌اش است که نمی‌توانیم درس بخوانیم. اگر روزی از جلوی در حیاط مدرسه‌‌ای رد می‌شدم دلم پر می‌کشید برای شنیدن هیاهوی تویش. گاهی خودم را محکم می‌گرفتم؛ بی‌اعتنا از جلوی در مدرسه رد می‌شدم و هم‌زمان در دلم جنگ و غوغا به‌پا می‌شد. بعضی وقت‌ها دلم می‌خواست بچه‌های مدرسه را اذیت کنم. مدرسه سرزمین ناشناخته‌ای بود که من را به آن راهی نبود.

ادامه‌ی مطلب …

// // ?>


آموزش از راه بازی (معرفی کتاب همراه با نمونه فعالیت‌ها)

عنوان کتاب: آموزش از راه بازی

تألیف: جین مار زولو ـ جین لوید

ترجمه و تلخیص: لیلی انگجی

نشر: سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی‌، انتشارات مدرسه.

 

دریافت فایل معرفی کتاب «آموزش از راه بازی» همراه با نمونه فعالیت‌ها به صورت pdf

***

بخشی از مقدمه‌ی کتاب:

این کتاب برای پدران و مادران و مربیان کودکان زیر شش سال تهیه و و تنظیم شده است. مسلّم است که در ابتدای امر، پدران و مادران هستند که مسئول آموزش و پرورش کودک خود می‌باشند. آن‌ها باید:

  1. در امر تعلیم و تربیت کودک خود، همانند مربی خوب و آگاه، رفتار کنند.
  2. مسائل را با زبان کودکانه (روان، ساده، بدون پیچیدگی والفاظ مشکل) به او بیاموزند.
  3. در برابر ناتوانیهای او صبور باشند و تواناییهای او را بستایند و تقویت کنند.

پدران و مادران و مربیان باید فعالیت‌های مناسبی انتخاب کنند که مورد علاقه‌ی کودک باشد. این راه، موفق‌ترین راه آموزشی است. هر کودک از نظر آموزشی، روشی خاص خود را دارد. بعضی فعالیت‌ها ممکن است برای یک کودک جالب و برای کودکی دیگر، خسته کننده باشد، یا کسب مهارت در کاری برای کودکی آسان و برای کودکی دیگر، سخت باشد.

آموزش کودک با انتخاب فعالیت مناسب و در وقت مناسب امکان‌پذیر است. مثلاً زمانی که کودک مشغول بازی است، می‌توانید با وارد شدن به بازی او، به آن، جنبه‌ی آموزشی بدهید و مانند دوست خوبی به او کمک کنید تا کاری را که شروع کرده، به انجام برساند.

شما می‌توانید بیشتر فعالیت‌هایی را که کودک شما دوست دارد، ضمن بازی بشناسید. چون بازی طبیعی‌ترین وسیله‌ی آموزشی کودکان است. کودک از طریق بازی آموزش می‌بیند و چیزهای تازه‌ای کشف و تجربه می‌کند. رفتار بزرگترها را تقلید می‌کند، دنیای اطراف خود را می‌شناسد و به افکار خود نظم می‌دهد. بازی، حس کنجکاوی او را تحریک می‌کند و به او چیزهای تازه‌ای‌ می‌آموزد.

از طرفی طبیعت بهترین وسایل آموزشی را در اختیار دارد. کودک دوست دارد لمس کند، بو کند. بچشد، ببیند، بشنود، تقلید کند، بپرسد، حرف بزند و بسازد. به طور مثال، کودکان از راه تمرین و تکرار و پرسش از محیط و اشیایی که آن‌ها را احاطه کرده، زبان می‌آموزند.

با این وصف بهتر است، کودکان، کلمات و جملات را از راه طبیعی، به ویژه از طریق بازی‌های کودکانه بیاموزند. باید کودکان را به طور غیرمستقیم راهنمایی کرد و اجازه داد که از نظر ذهنی و شخصیتی رشد کنند. اگر کودکان، به خصوص در خانه، یاری نشوند، به مرور حس کنجکاوی و انگیزه‌ی یادگیری خودرا از دست می‌دهند و دلسرد و نا امید می‌شوند. در واقع یاد می‌گیرند که «یاد نگیرند!» و این عادت، مشکلات بزرگی را در آینده پیش می‌آورد…

با استفاده از مطالب این کتاب که شامل بازی‌ها، آزمایش‌های ساده و … است، می‌توانید هم کودکان خود را سرگرم کنید و هم به رشد ذهنی و بدنی آن‌ها بیفزایید. تمام بازی‌های این کتاب با روشی ساده تدوین شده و شما می‌توانید به راحتی آن‌ها را انجام دهید.

***

در این کتاب یازده روش بازی‌های خانوادگی که در واقع یازده روش آموزشی است آورده شده است که شما را در امر آموزش کودکتان یاری می‌دهد. این روش‌ها موارد زیر را شامل می‌شوند:

  • تقویت حواس پنج‌گانه
  • زبان‌آموزی
  • خواندن
  • ارتباط
  • طبقه‌بندی
  • شمارش و اندازه‌گیری
  • معما و چیستان
  • آزمایش و تجربه
  • کارهای هنری و سازنده
  • خودسازی
  • فعالیت‌های بدنی

هر بخش شامل بازی‌های مختلفی است. لازم نیست که این بازی‌ها حتماً توسط پدران و مادران انجام گیرد. پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها، عمه، خاله، خواهر، برادر بزرگتر، مربیان مهد کودک و مربیان کلاس‌های آمادگی و… نیز می‌توانند در آموزش کودک از آن‌ها استفاده کنند.

وسایلی که برای انجام بازی‌ها احتیاج دارید، گران نیست و اغلب در مهد کودک یا منزل یافت می‌شود. بیشتر بازی‌ها را می‌توان در داخل یا خارج منزل، توی ماشین، بازار، آشپزخانه، یا وقتی در سالن انتظار هستید، یا کودک خود را حمام می‌کنید و … انجام دهید.

***

نمونه‌هایی از فعالیت‌ها و بازی‌های این کتاب[۱]

  • لمس کردن

گروه سنی: ۴ تا ۷ سال

تعداد بازیکنان: یک نفر و بیشتر

اهداف: تقویت حس لامسه، افزایش کنجکاوی، افزایش دقت و توجه

امکانات: یک جعبه بزرگ مقوایی، قیچی، چسب، چند وسیله کوچک: قاشق، چنگال، لیوان پلاستیکی، سنگ، اسفنج، شانه، مداد، آب‌‌نبات، مسواک و …

فضای بازی: فضای بسته

شرح بازی:

  1. اطراف جعبه را چسب بزنید، طوری‌‌که هیچ درز یا شکافی نداشته باشد.
  2. یک طرف جعبه را به اندازه‌‌ای سوراخ کنید که دست کودک به راحتی از آن رد شود.
  3. اجازه دهید کودک به دلخواه جعبه را تزیین و یا نقاشی کند.

حال وسایل یاد شده را در داخل جعبه قرار دهید. جعبه را مقابل کودک قرار داده، از او بخواهید بدون نگاه‌‌کردن به داخل جعبه با دست‌‌کردن در داخل آن، وسایل را یک‌‌یک لمس کرده و با گفتن نام هر وسیله، آن را از جعبه بیرون بیاورد. اگر حدسش درست بود او را تشویق کنید. وگرنه، بگویید که مجدداً امتحان کند.

پیشنهاد[۲]: شما نام وسیله مورد نظر را بگویید و کودک باید آن را پیدا کند؛ به جای گفتن نام وسیله می‌‌توانید سؤالی مطرح کنید که جواب آن سؤال وسیله‌‌ای است که کودک باید آن را پیدا کند، مثلاً آن چیه که بوسیله‌‌ی آن آب می‌‌خوریم؟….

نوع دیگر بازی به این صورت است که کودک بعد از حدس زدن هر وسیله باید داستانی را با آن شروع کند و وسیله‌‌ی بعدی که بیرون می‌‌آورد را به داستان مربوط کند و داستان را ادامه دهد. اگر چند نفر در بازی شرکت کنند هر وسیله را به نوبت یک نفر بیرون آورده و داستان را ادامه دهد.

  • بازی عمو زنجیرباف

گروه سنی:  ۳ تا  ۷  سال

تعداد بازیکنان: گروهی

اهداف: تقویت مهارت‌های زبانی

فضای بازی: پارک، خانه

امکانات:

شرح بازی:

عمو زنجیرباف …  بله!

زنجیر مرا بافتی؟ بله!

پشت کوه انداختی؟  بله!

بابا آمده، چی‌چی آورده؟

نخود و کشمش،  بخور و بیا …

با صدای چی؟ گربه، میومیومیو

و با صدای حیوانات مختلف مرغ، قدقد ـ سگ، هاوهاو ـ اردک، کواک‌کواک ـ گوسفند، بع‌بع ـ اسب، هه‌هه ـ گاو، مومو ـ جوجه،جیک‌جیک؛ بازی را انجام دهید.

  • جور کردن

گروه سنی: ۵ تا ۷ سال

تعداد بازیکنان: یک نفر و بیشتر

اهداف: تقویت حس بینایی، تقویت حافظه، افزایش دقت و توجه

فضای بازی: فضای بسته

امکانات: تصاویر رنگی مجلات قدیمی، کارت پستال، کتاب‌‌های کهنه‌‌ی داستان، چسب، مقوا، قیچی

شرح بازی:

  1. تصویری را از مجله، کارت و… قیچی کرده، روی یک تکه مقوا بچسبانید.
  2. با توجه به سن کودک، تصویر را در چند قسمت ببرید.
  3. تصویر را به‌‌هم زده و به طور نامنظم مقابل کودک قرار دهید.
  4. از کودک بخواهید قطعات جدا شده‌‌ی تصویر را طوری کنار هم قرار دهد تا به شکل اولش درآید.
  • معمای حواس پنج‌‌گانه

گروه سنی: ۴ تا ۷ سال

تعداد بازیکنان: حداقل دو نفر

اهداف: تقویت حواس پنج‌‌گانه، توجه به صفت‌‌ها و ویژگی‌‌های خاص اشیاء و موجودات، فکر کردن

فضای بازی: فضای باز، فضای بسته

امکانات:

شرح بازی:

این بازی، بسیار جالب و شاد است. می‌‌توانید وقتی که در اتوبوس یا تاکسی نشسته‌‌اید و یا به سفر می‌‌روید، آن را انجام دهید. به کودک بگویید درباره‌‌ی چیزی فکر می‌‌کنید، و از او بخواهید تا آن را پیدا کند. بهتر است سعی کنید و به چیزی فکر کنید و سؤالاتی مطرح کنید که در ارتباط با حواس پنج‌‌گانه باشد. مثلاً:

  1. کوچک است و پشمالو … می‌‌گوید میومیو. (گربه)
  2. رنگش سفید است، وقتی از آن می‌‌خوریم مزه شوری دارد. (نمک)
  3. مثل آب است، آن را در شیشه‌‌های بزرگ وکوچک می‌‌ریزند. وقتی آن را بو می‌‌کنیم، بوی گل مخصوصی را می‌‌دهد. (گلاب)
  4. روی میز می‌‌گذاریم، روی آن یک شماره‌‌گیر است، زینگ ـ زینگ صدا می‌‌کند. (تلفن)
  5. بوی خوبی دارد، با آن دست‌‌هایمان را می‌‌شوییم و تمیز می‌‌کنیم، کف می‌‌کند. (صابون)
  6. وقتی باران می‌‌بارد، برای این‌‌که لباس‌‌هایمان خیس نشود، آن را روی سرمان می‌‌گیریم. (چتر)

پیشنهاد: برای سنین بالاتر این بازی می‌‌تواند به این صورت انجام بگیرد که چیزی را در ذهنمان در نظر می‌‌گیریم و از طرف مقابل می‌‌خواهیم حدس بزند که چیست، با پرسیدن سؤال‌‌هایی مثل اینکه زنده است؟ شییء است؟ خوردنی است؟ پوشیدنی ‌‌است؟ گیاه است؟ اگر گیاه است تو خانه است یا بیرون؟ و… این بازی کمک می‌‌کند تا جوانب مختلف موردی که در ذهن است را در نظر گرفته شود و خصوصیات آن شناخته شود.

  • بازی نزدیک‌‌تر، دورتر

گروه سنی: ۵ تا ۷ سال

تعداد بازیکنان: حداقل دو نفر

اهداف: افزایش دقت، توجه و تقویت حس شنوایی

فضای بازی: فضای بسته

امکانات: یک شیء مناسب مانند اسباب‌‌بازی، فضای مناسب مثل اتاق کودک

شرح بازی: 

یک اسباب‌‌بازی انتخاب کنید و به کودک نشان دهید. سپس از کودک بخواهید که اتاق را ترک کند. اسباب‌‌بازی را در جایی مخفی کنید و از او بخواهید که به اتاق بازگردد و دنبال اسباب‌‌بازی بگردد. در این‌‌جا باید کودک راهنمایی کنید. این راهنمایی می‌‌تواند به چند صورت انجام گیرد:

  • با گفتن کلمات نزدیک، نزدیک‌‌تر و یا دور، دورتر کودکتان را متوجه وضعیتش نسبت به شیء مورد نظر می‌‌کنید.
  • وقتی نزدیک می‌شود: «نزدیک شدی، نزدیک‌تر، نزدیک‌تر»
  •  وقتی دور می‌شود، بگویید: «دور شدی، دورتر، دورتر»
  •  وقتی محل اسباب‌بازی را پیدا کرد، بگویید: آفرین! برنده شدی.
  • آموزش کلمات: این‌جا، آن‌جا، نزدیک، نزدیک‌تر، نزدیکترین، دور، دورتر، دورترین.

پیشنهاد:

  • با زدن خودکار روی میز و تند و کند زدن این ضربات کودک را متوجه می‌‌کنید که به شیء مورد نظر نزدیک یا از آن دور شده است.
  • از همان ابتدا خودتان با گفتن مثلاً سه قدم جلو، حالا به راست بپیچ، یک قدم عقب و … کودک را به سمت شی‌‌ء راهنمایی می‌‌کنید.

این بازی به صورت دیگری نیز قابل اجراست. شما شیئی را جلو چشم کودکتان گوشه‌‌ای می‌‌گذارید. حال چشمان کودکتان را بسته و او را یکی‌‌ دو دور بچرخانید؛ حال از او بخواهید با چشمان بسته شیء مورد نظر را پیدا کند. این‌‌بار نیز از روش‌‌های بالا برای راهنمایی کودکتان اسفاده کنید. یکی از مزیت‌‌های این بازی، رویارویی کودک با ندیدن است. کودک در این بازی ندیدن را نیز تجربه می‌‌کند.

  • چه چیز گم شده است؟

گروه سنی: ۵ تا ۷ سال

تعداد بازیکنان: حداقل دو نفر

اهداف: افزایش دقت و توجه، تقویت حس بینایی، افزایش کنجکاوی

فضای بازی: فضای بسته

امکانات: اشیاء مختلف

شرح بازی: 

وسایلی روی میز بریزید و از کودک بخواهید تا خوب به آن‌‌ها نگاه کند. بعد از کودک بخواهید تا چشم‌‌های خود را ببندد و شما یکی از وسایل روی میز را بردارید. از کودک بخواهید که چشم‌‌هایش را باز کند. از او بخواهید که با دقت به وسایل روی میز نگاه کند و ببیند که چه چیزی روی میز گم شده است.

وسایلی که می‌‌توان برای بازی از آن‌‌ها استفاده کرد: قاشق، کفگیر، مدادهای رنگی در رنگ‌‌های مختلف و اسباب‌‌بازی‌‌های مختلف کوچک و ….

  • دوستت[۳]می‌‌گوید

گروه سنی: ۵ تا ۷ سال

تعداد بازیکنان: حداقل دو نفر

اهداف: افزایش دقت و توجه، تقویت حس شنوایی‌‌

امکانات:

محل بازی : بسته به تعداد هم در فضای باز و هم فضای بسته قابل اجراست.

شرح بازی:

با گفتن جمله‌‌‌‌ی «دوستت می‌‌گوید» بازی آغاز می‌‌شود. زمانی‌‌که مربی از جمله‌‌ی: «دوستت می‌‌گوید بپر» استفاده کرد، کودکان می‌‌پرند. وقتی که مربی از جمله‌‌ی «دوستت می‌‌گوید» استفاده نکرد و فقط گفت «دستتان را به سر بگذارید.» اگر کودکان این کار را انجام دادند و دستشان را به سر خود گذاشتند، از بازی خارج می‌‌شوند.

  1. دوستت می‌‌گوید، دستت را به سرت ببر.
  2. دوستت می‌‌گوید، دماغت را نشان بده.
  3. به پاهایت دست بزن.
  • بازی با بادکنک

گروه سنی:  ۳ تا ۷ سال

تعداد بازیکنان: حداقل دو نفر، گروهی

اهداف: تقویت مهارت‌های حرکتی

محل بازی : خانه، فضای آزاد

امکانات: بادکنک

شرح بازی:

 کودکان از بازی با بادکنک توپی لذت می‌برند. برای مدت کوتاهی با او بازی «بگیر و پرت کن» بازی کنید.

  • چراغ سبز/چراغ قرمز

گروه سنی:  ۳ تا ۷ سال

تعداد بازیکنان: حداقل دو نفر، گروهی

محل بازی : خانه، فضای آزاد

امکانات:

شرح بازی:

مربی در خط پایان بازی پشت به کودکان ایستاده، می‌گوید: «۱/۲/۳ چراغ سبز» کودکان باید از خط شروع تا آن‌جا که می‌توانند سریع به طرف او بدوند و وقتی او برگشت و نگاه کرد بایستند.

زمانی که مربی می‌گوید: «۱/۲/۳چراغ قرمز» کودکان باید تکان نخورند. در این حال اگر کودکی دوید،  به خط شروع بازی برمی‌گردد.

***

دریافت فایل معرفی کتاب «آموزش از راه بازی» همراه با نمونه فعالیت‌ها به صورت pdf

***

____________________

[۱] گروه سنی، تعداد بازیکنان، محل بازی و هدف بازی توسط تهیه‌کننده‌ی متن نوشته شده است.

[۲] قسمت مربوط به «پیشنهاد» توسط تهیه‌کننده‌ی متن نوشته شده است.

[۳] اسم بازی در کتاب «مهدی می‌گوید» می‌باشد.

// // ?>


یادگیری شاد (معرفی کتاب همراه با نمونه فعالیت‌ها)

یادگیری شاد (بازی برای چهار فصل، فعالیت‌های علمی برای کودکان ۳، ۴ و ۵ سال)

مؤلف: گروه آموزشی انتشارات مک گراهیل

مترجم: مریم نوزادان

انتشارات: صابرین

***

یکی از مهمترین فرصت‌های یادگیری کودک پنج سال اول زندگی اوست. تجربه‌های این دورهٔ زندگی کودک به شدت متأثر از مطالبی است که او در این سال‌ها می‌آموزد. بازی، اگرچه بسیار ساده به نظر می‌آید، اما می‌تواند به مثابه کلاس درس برای کودک باشد.

کتاب یادگیری شاد صدها فعالیت فصلی جالب و دوست‌داشتنی را برای کودکان پیش از دبستان ارائه می‌دهد. مطالب کتاب متنوع، همراه با فعالیت‌های عملی پویا، زودآموز و رشددهنده هستند.

***

دریافت فایل معرفی کتاب «یادگیری شاد» همراه با نمونه فعالیت‌ها به صورت pdf

***

در این کتاب، هر فعالیت با یک نام معرفی شده است. این نام، نوع فعالیت و مهارت‌هایی را که با انجام آن فعالیت، پرورش و تقویت می‌یابند، نشان می‌دهد.

بعضی از  عناوین فعالیت‌ها همراه با هدف از انجام آن فعالیت در زیر ذکر شده است:

یک پایه بساز!

که فعالیت‌های ریاضی پایه، علوم، موسیقی و مفاهیمی مانند شمارش، حل مسئله، درک الگوی ترتیبی، اندازه و شکل را در کودک تقویت می‌کند.

فکر کن و بگوا

این فعالیت‌ها کودک را در استفاده از تفکر منطقی، استدلال، دسته‌بندی، طبقه‌بندی و مهارت‌های تفکر خلاق ترغیب می‌کند.

یک خوردنی جالب!

فعالیت‌های آشپزی و تهیه‌ی یک میان وعده نه تنها وسیله مهمی برای آموزش مراقبت از خود است؛ بلکه سبب افزایش و تقویت مهارت‌هایی چون شمارش، اندازه‌گیری، همکاری، دنبال کردن دستورالعمل و تغذیه نیز می‌شود.

یک کار خنده‌دار!

این فعالیت‌های جذاب و سرگرم کننده، تفکر انتزاعی و پیچیده  را تحریک می‌کند که خود سبب پرورش خلاقیت و تخیل می‌شود.

حرکت و جنب وجوش!

این فعالیت‌ها در تمرین‌های بدنی و مهارت‌های هماهنگی مانند لیلی کردن، پریدن و جست و خیز کردن تمرکز دارد. تحقییقات نشان می‌دهد پرورش مهارت‌های حرکتی ظریف و درشت، میزان خون و اکسیژن را در مغز افزایش می‌دهد و سبب تقویت حافظه نزدیک، توانایی نشان دادن واکنش سریع و تحریک عمل یادگیری می شود.

***

جدول رشد کودک:

این کتاب در گروه‌های سنی ۳، ۴ و ۵ سال به طور مجزا جدولی تهیه کرده که میزان رشد کودک و انتظاری که باید والدین و معلمان در فعالیت‌های ذکر شده از کودک داشته باشند را مشخص کرده است.

به عنوان مثال:

از یک کودک پنج‌ساله چه انتظاری می‌رود؟

فعالیت یک کودک پنج‌ساله می‌تواند …
یک پایه بساز!
  • تا ۱۲ یا بالاتر بشمارد.
  • از شمارش روزانه چیزهای اطراف خود لذت ببرد.
  • اشیاء را براساس اندازه، رنگ، شکل و ضخامت دسته‌بندی کند.
  • یک الگوی ترتیبی (شکل‌هایی که با نظم خاصی تکرار می‌شوند. ) یا یک ردیف (مرتب کردن از کوچک به بزرگ ) را ادامه دهد.
  • اشیاء را با یک ترتیب و توالی منطقی کنار هم قرار دهد.

***

به طور کلی فعالیت‌های این کتاب به چهار بخش تقسیم شده است که هر بخش مربوط به یک فصل سال است. فعالیت‌ها متناسب با هر فصل سال تعریف شده‌اند.

در ادامه نمونه‌ای از فعالیت‌ها در هر فصل ذکر شده است:

***

فعالیت‌های بهاری

  • تخم گل کوچک

نمایش خیالی! کودک را بیرون ببرید. از او بخواهید وانمود کند و نمایش دهدکه یک تخم گل بسیارکوچک است که در زمین کاشته شده است و آهسته آهسته، با پیچ و تاب، رشد می‌کند، بلند می‌شود و مانند جوانه راست می‌ایستد. سپس به او بگویید که خیال کند نور خورشید نیز بر او می‌تابد. او را تشویق کند تا خود را به نور خورشید برساند و به آرامی، با وزش نسیم بهاری، به جلو و عقب برود و پیچ و تاب بخورد.

  • گلدان حلبی

یک پایه بساز! سر یک قوطی کنسرو خالی را کاملاً بردارید و لبه‌ی آن را صاف کنید. از کودک بخواهید آن را با مداد رنگی، کاغذ یا تکه‌های پارچه و … تزیین کند. سپس کمی سنگ‌ریزه در آن بریزید و بگذارید کودک کمی خاک به آن اضافه کند و چند تخم گل درآن بکارد. گلدان را در یک پنجره رو به آفتاب بگذارید و به همراه کودک به آن آب بدهید و رشد آن‌را مشاهده کنید.

فعالیت‌های تابستانی

  • حرکت سایه

حرکت و جنب وجوش! در یک روز آفتابی به حیاط بروید و سایه‌ی کودک را به او نشان دهید. از او بخواهید سایه راه رفتن، دویدن، پریدن و به دور خود چرخیدن را روی زمین بسازد. آن‌گاه محلی را پیدا کنید که سایه‌ی ساختمان یا یک درخت روی آن افتاده است. این بار از کودک بخواهید در آن سایه بایستد. سپس از او بپرسید: ”سایه‌ات کجا رفت، سایه‌ات چه شد؟“ و دوباره به آفتاب بیاید. ”سایه برگشت؟“

  •  در جستجوی پرنده!

حرکت و جنب و جوش! به پارک محل خود بروید و از کودک بخواهید به جستجوی پرنده‌های گوناگون بپردازد. زمانی که کودک پرنده‌ای را پیدا کرد، او را تشویق کنید تا آن را برای شما توصیف کند. پرنده چه رنگی است؟ چه اندازه است؟ آیا کودک می‌تواند صدای او را تقلید کند؟ آیا نام او را می‌داند؟

(پیشنهاد: کودک را به طبیعت ببرید. از او بخواهید چشمانش را ببندد و به صدای پرنده‌هایی که می‌شنود گوش کند.)

  • ظرف غذای پرنده!

یک پایه بساز! سرپوش یک جعبه تخم مرغ شش تایی را بردارید. چهار گوشه‌ی جعبه را سوراخ کنید و یک نخ به هر سوراخ ببندید. نخ‌ها را در مرکز جعبه به هم گره بزنید و آن را به شاخه‌ی درختی آویزان کنید. در جای تخم‌مرغ‌ها، دانه بریزید و ببینید که آیا پرندگان از آن دانه می‌خورند!

(پیشنهاد: کودک خود را به طبیعت ببرید و در آن‌جا پس از گوش دادن به صدای پرندگان به جستجوی لانه‌ی آن‌ها بپردازید. در مورد مهاجرت پرندگان با کودک خود گفتگو کنید و به آن‌ها کمک کنید تا برای پرنده‌هایی که به شهرشان مهاجرت می‌کنند لانه‌ای بسازند و در حیاط خانه یا پشت پنجره‌ی اتاق نصب کنند.)

فعالیت‌های پاییزه

  • سرگرمی با احساسات

حدس بزن! چند پاکت بزرگ قهوه‌ای رنگ و مداد رنگی به کودک بدهید. روی هر پاکت یک صورت که احساس یا حالت خُلقی خاص را نشان می‌دهد بکشید. برای مثال، یک صورت شاد، یک صورت غمگین و یک صورت خشمگین بکشید. سپس کودک را ترغیب کنید تا درباره‌ی این حالت‌ها با شما گفت‌وگو کند و بگوید به چه دلیل و چه زمانی یک شخص این حالت‌ها را روی صورت خود نشان می‌دهد.

(پیشنهاد: بهتر است از کودک بخواهید تا آن موقعیت‌ها را بازی کند و از صورتک‌ها در بازی استفاده کند.)

  • تابلوی دانه

یک کار هنری! چند نوع دانه‌ی خشک مانند دانه‌ی آفتاب‌گردان، لوبیا، نخود، عدس، باقلا، ذرت و … به کودک بدهید. سپس او را تشویق کنید تا با چسباندن دانه‌ها روی یک ورق کاغذ، طرح و تصاویر زیبایی بسازد.

(کودک را به پارک و یا باغی ببرید و از او بخواهید تا سنگ‌های مختلفی جمع کند. سپس با آن‌ها تصویر زیبایی بر روی کاغذ یا مقوا بسازد.)

  • بدو آن‌جا

حرکت و جنب‌وجوش! با بازی‌های شادی که دستورالعمل ساده‌ای دارند کودک را مشغول کنید. برای مثال، زمانی که در پارک محله یا حیاط هستید، درمورد آن‌چه در اطرافتان وجود دارد، یک معما طرح کنید. مثلاً بگویید: “ اون چیه که بلنده، قهوه‌ای رنگه و شاخه‌های زیادی داره؟“ وقتی کودک پاسخ داد ”درخت“، او را ترغیب کنید که بدود و به درخت دست بزند و پیش شما برگردد. این نوع معماها را در محل‌های مختلف و درباره‌ی آن‌چه در آن‌جا می‌بینید طرح کنید و هر بار پس از پاسخ دادن کودک، فرمان‌های حرکتی جدیدی به او بدهید، مانند ”جست و خیز کنان برو به طرف نیمکت سبز رنگ“، یا ”لی‌لی کنان برو به طرف تاب“.

 فعالیت‌های زمستانه

  • حباب‌های یخ‌زده

یک پایه بساز! در یک روز سرد زمستانی، ظرف محلول حباب‌ساز را در یخچال بگذارید تا سرد شود. زمانی که دمای بیرون نزدیک صفر است، بیرون بروید و داخل حباب‌ساز فوت کنید و حباب بسازید. از سرما روی سطح حباب‌ها بلورهای یخ ایجاد خواهد شد و هنگامی‌که حباب‌ها بترکد، بلورها نیز متلاشی می‌شوند.

  • گرفتن

حرکت و جنب وجوش! بادکنکی را باد کنید و سر آن را محکم ببندید. با یک کاغذ ضخیم، دو قیف بزرگ بسازید. یکی ازقیف‌ها را به کودک بدهید و دیگری را نزد خود نگه دارید. سپس بادکنک را به هوا پرتاب کنید و ازکودک بخواهید که سعی کند آن را با قیف بگیرد و به طرف شما پرت کند. بشمارید که چند بار می‌توانید بادکنک را، بدون این‌که به زمین بیفتد، بگیرید و به طرف یکدیگر پرت کنید.

  • مسابقه‌ی عبور از مانع

حرکت و جنب وجوش! در هوای سرد زمستانی به جای رفتن به پارک، در اتاق یک مسابقه‌ی عبور از مانع برگزار کنید. وسایل قابل استفاده برای ایجاد مانع، مانند صندلی، میز یا جعبه‌های کارتن را کنار هم بچینید و مسیر مسابقه، خط آغاز و پایان را مشخص کنید. به کودک کمک کنید که برای رسیدن به خط پایان مطابق مسیر تعیین شده از موانع عبور کند. برای مثال، از زیر میز، روی صندلی یا از داخل کارتن باز عبور کند. بگذارید کودک چند بار مسیر را تمرین کند تا بتواند به راحتی و به سرعت، بدون کمک شما آن‌را طی کند.

  • نقاشی با موسیقی

یک کار هنری! یک ورق کاغذ بزرگ و چند مداد رنگی یا رنگ انگشتی به کودک بدهید. یک قطعه موسیقی آرام برای او پخش کنید و بخواهید چشم‌هایش را ببندد و به موسیقی گوش دهد. سپس بخواهید به شما بگوید که این موسیقی چه صحنه یا تصویری را به یادش می‌آورد. برای مثال، ممکن است بگوید این موسیقی صحنه‌ی ”پرواز شاپرک‌ها در جنگل“ را به نظرش می‌آورد. دوباره موسیقی را پخش کنید و این بار از کودک بخواهید چشم‌هایش را باز کند و صحنه یا تصویری را که تصور می‌کند، بکشد.

***

دریافت فایل معرفی کتاب «یادگیری شاد» همراه با نمونه فعالیت‌ها به صورت pdf

// // ?>


بازی‌های زبانی برای کودکان و نوجوانان

بازی‌های زبانی برای کودکان و نوجوانان

دریافت متن کامل بازی‌های زبانی به‌صورت pdf

یکی از مهم‌ترین نقش‌های زبان، نقش ارتباطی آن است. به وسیله‌ی زبان است که انسان با دیگران و دنیای پیرامونش ارتباط برقرار می‌کند و دنیای خود را با دنیای دیگران پیوند می‌دهد و با کمک جستن از آن احساسات، عواطف، خواسته‌ها و اندیشه و تفکرات خود را ابراز می‌دارد.

یک کودک برای رشد خود احتیاج دارد از وجود خودش، اطرافیان و جهان پیرامونش آگاه شده و آن‌ها را بشناسد، با آن‌ها ارتباط برقرار کند؛ از آن‌ها یاد بگیرد؛ آن‌ها را به گونه‌ای تجربه کند؛ تجربه‌اش را تکرار کند و البته تجربه‌ای تازه[۱] به دست آورد.

مهارت‌ها و اهداف زبانی چهار حوزه‌ی مهم گوش‌دادن، سخن گفتن، خواندن و نوشتن را دنبال می‌کند. همچنین مشاهده کردن نقش مهمی در رشد مهارت‌های زبانی دارد.

در این‌ جزوه سعی شده بازی‌های زبانی متنوعی در گروه‌های سنی مختلف جمع‌آوری شود که البته کافی و کامل نیست. ولی امید است بتواند لحظه‌های مفید و لذت‌بخشی را برای شما فراهم کند.

برای آگاهی از زبان و حوزه‌های مختلف آن و همچنین بازی‌ها و فعالیت‌های مربوط به هر حوزه به جزوه زبان‌آموزی یا کتاب‌های تخصصی‌تر در این زمینه رجوع کنید.

دریافت فایل کامل بازی‌های زبانی به‌صورت pdf

تکرار جملات

گروه سنی: ۸ سال به بالا

تعداد بازیکنان: حداقل دو نفر

ویژگی‌ها: افزایش دقت، تمرکز و سرعت عمل، توجه به تلفظ کلمات و وزن جملات

محل بازی: فضای بسته، فضای باز

وسایل لازم: ….

شرح بازی:

فکر می‌کنی تا چند بار می‌توانی سریع و پشت سر هم هر کدام از جمله‌های زیر را تکرار کنی؟

  • زیره‌ی ریزه میزه از زیر میز می‌ریزه
  • باز حواسم بود به بازی که تو بازی، تو نبازی
  • یه دوست دارم که دوست داره با دوست تو دوست بشه، دوست داری با دوست من که دوست داره با دوست تو دوست بشه دوست بشی!
  • با نوک شست، با کف شست، با سر دست، با کف دست، با پشت دست، صاعد دست، آرنج دست خوردم زمین، آخ.
  • مگه میشه با یه تیشه بزنی به شیشه، بعد بگی چیزی نمیشه
  • می‌خواستم با دوچرخه‌اَم بچرخم، دیدم پنچره چرخم
  • سپر عقب ماشین جلویی خورد به سپر جلو ماشین عقبی
  • ای به قربان وجودت که وجودم ز وجودت بوجود آمده، ای مادر خوبم
  • لیره رو لیره
  • قوری گل قرمزی
  • دایی چاقه چایی داغه
  • کشتم شپش شپش کش شش پا را
  • امشب شب سه شنبه اس فردا شبم سه شنبه اس این سه سه شب اون سه سه شب هر سه سه شب سه شنبه اس
  • شیر، از شیراز آورده‌ام
  • یار دست‌انبو به دستم داد و دستم بوی دست‌انبوی دستِ او گرفت، جان فدای یار که دست‌انبو به دستم داد و دستم بوی دست‌انبوی دست او گرفت.

سؤال‌پردازی

سن: ۸ تا ۱۰ سال

تعداد بازیکنان: حداقل دو نفر

ویژگی‌ها: افزایش دقت و تمرکز

محل بازی: فضای بسته، فضای باز

وسایل لازم: …………..

شرح بازی:

این بازی در عین سادگی کمی پیچیده و مشکل است. روش بازی این‌ است که دو بازیکن فقط از یکدیگر سئوال بکنند و هیچ پاسخی در کار نباشد (همچنین سؤال‌ها نباید بی‌ربط باشند). مثلاً:

نفر اول – اسمت چیه؟

نفر دوم – اسمم را نمی‌دانی؟

نفر اول – اسمت را به من می‌گویی؟

نفر دوم – برای چی می‌خواهی بدانی؟

نفر اول – خودت چی فکر می‌کنی؟

نفر دوم – من از کجا بدانم؟

نفر اول – نمی‌توانی حدس بزنی؟

نفر دوم – نه، (و می‌بازد)

تا …

گروه سنی: ۱۰ سال به بالا

تعداد بازیکنان: حداقل دو نفر

اهداف: توجه به معنای مختلف فعل‌ها، افزایش دقت، آموزش تفکر

فضای بازی: فضای باز، فضای بسته مثل کلاس درس

امکانات: کتاب یا روزنامه

شرح بازی:

یک کتاب یا روزنامه را باز کنید. یک جمله از کتاب را که در آن کاری انجام شده انتخاب کنید. بازیکنان ۳ دقیقه فرصت دارند که برای انجام آن کار پنج دلیل بیاورند. آن‌ها باید با افزدون «تا» به آخر جمله، جمله دیگری بگویند که نشان دهنده‌ی دلیل انجام آن کار (یا انتظاری که داریم) باشد.

مثال: آن دختر می‌خواست هر طوری شده دانشگاه قبول شود تا…

بتواند در یک شهر دیگر زندگی کند، ازدواج نکند

به همه اثبات کند که می‌تواند

به مردم خدمت کند

شغل مناسبی در آینده داشته باشد

تا کور شود هر آن‌که نتواند دید

….

انواع دیگر این بازی:

  • یک جمله را انتخاب کنید و از نفر اول بخواهید که با افزودن «تا» به آخر جمله سعی کند دلیلی برای انجام آن کار بیاورند. به‌همین ترتیب نفر بعدی باید برای جمله یا دلیل نفر قبلی دلیل بیاورد.
  • این بازی را می‌توان با افزودن «چون» و «پس» نیز انجام داد.

مثال:

علی خسته بود چون…. پس…..

علی خسته بود و دیر به مدرسه رسید چون تا دیروقت بیدار بود و درس می‌خواند تصمیم گرفت برنامه‌ریزی‌اش را تغییر دهد و با معلمش در این مورد صحبت کند.

ادامه بازی‌های زبانی را در فایل مربوطه دنبال کنید.

 

[۱]  کسب تجربه‌های تازه از جمله نیازهای اساسی کودک است و یکی از ابزارهای مهم برای کسب تجربه‌های تازه ”زبان“ است.

// // ?>


بازی‌های فکری برای کودکان و نوجوانان

بازی‌های فکری برای کودکان و نوجوانان

دریافت فایل کامل بازی‌های فکری به صورت pdf

در این جزوه سعی شده تعدادی بازی جالب فکری با اهدافی مشخص برای رشد کودکان و نوجوانان انتخاب شود؛ با امید اینکه لحظاتی مفید ونشاط‌بخش را سپری کنید.

برای نمونه بازی تانگرام در ادامه معرفی شذه است:

بازی تانگرام

گروه سنی: ۶ سال به بالا

تعداد بازیکنان: ۱ نفر

اهداف: افزایش دقت، رشد هوش هندسی ـ فضایی، آموزش تفکر و حل مسئله

فضای بازی: فضای بسته، فضای باز

وسایل بازی: بازی تانگرام

تاریخچه و شرح بازی: صدها سال قبل کاشی‌ساز ماهری به نام «تان» در چین باستان زندگی می‌کرد. روزی او کاشی مربع شکل زیبایی ساخت و می‌خواست آن را به امپراتور هدیه دهد اما در راه کاشی از دستش به زمین افتاد و چند تکه شد.

تان که خیلی از این اتفاق ناراحت شده بود روی زمین نشست و به تکه‌های کاشی نگاه کرد. کاشی به هفت قطعه کاملا منظم تقسیم شده بود. دو مثلث بزرگ، دو مثلث کوچک، یک مثلث متوسط، یک مربع و یک متوازی‌الاضلاع.

تان از اینکه تکه‌ها با این نظم شکسته شده بودند تعجب کرد و پیش خود فکر کرد که چطور می‌شود با قراردادن تکه‌ها در کنار هم کاشی مربعی اولیه را ساخت؟!

او شروع کرد به بازی کردن با تکه‌های کاشی و آن‌ها را به شکل‌های مختلفی کنار هم قرار داد. وقتی که او با این هفت تکه بازی می‌کرد موفق شد چندین شکل جالب را با کنار هم قراردادن آن‌ها درست کند و به این ترتیب بازی تانگرام ایجاد شد.

شاید باور کردنش مشکل باشد، اما تاکنون بیش از ۶۰۰۰ شکل معنادار از این هفت قطعه ساخته شده است!

شما می‌توانید بازی تانگرام را با اسنفاده از کارتن، مقوا، کاغذ، پارچه، نمد، چوب و غیره تهیه کنید و به سلیقه‌ی خودتان تزیینش کنید.

نکته: برای ساخت هر شکل باید از هر هفت قطعه استفاده کنید و در ضمن نمی‌توانید قطعات را روی هم قرار دهید.

عجیب ولی واقعی!

می‌توان با تانگرام معماهای عجیبی ایجاد کرد. برای مثال به دو شکل مقابل، که  دو راهب چینی هستند توجه کنید. هر دوی این شکل‌ها با هفت قطعه تانگرام قابل ساخت می‌باشند اما چطور چنین چیزی ممکن است؟

راهب سمت چپ بدون پا است در حالی که راهب سمت راست پا دارد. هر دو شکل با استفاده از هفت قطعه کاملا یکسان ساخته شده‌اند پس پای راهب سمت چپ کجا رفته است؟

در ادامه سه شکل زیر را بدون نگاه کردن به جواب حل کنید.

قواعد بازی را به یاد داشته باشید:

برای ساخت هر شکل باید از هر هفت قطعه استفاده کنید و در ضمن نمی‌توانید قطعات را روی هم قرار دهید.

تانگرام  T

تانگرام سنتی به شکلی که معرفی شد معروف‌ترین شکل تانگرام است، اما بازی‌های مختلف دیگری ساخته شده‌اند که به آن شباهت دارند.

بازی‌هایی که در بعضی از آن‌ها باید با کنار هم قرار دادن چند قطعه یک شکل خاص و ثابت را ساخت.

برای مثال در بازی معروف T باید با کنار هم گذاشتن ۴ قطعه‌‌ی خاص، حرف T را به وجود آورد. می‌توانید قطعات این بازی و شیوه حل آن را در شکل ببینید.

تانگرام تخم‌مرغی

در بعضی بازی‌ها نیز این امکان وجود دارد که مانند تانگرام سنتی با استفاده از چند قطعه شکل‌های متنوعی ساخت. یکی از زیباترین بازی‌های این نوع تانگرام تخم‌مرغی است.

قطعات این بازی با استفاده از برش شکل یک تخم‌مرغ ایجاد می‌شوند و می‌توان با آن‌ها شکل‌های متنوع و زیبایی از پرندگان را ساخت.

در تصاویر می‌توانید قطعات تانگرام تخم‌مرغی و چند نمونه از شکل‌هایی که با  آن‌ها ساخته شده است را ببینید.

 

برای دیدن روش ساخت تانگرام، جواب معمای دو راهب و آشنا شدن با بازی‌های فکری دیگر به فایل مربوطه رجوع کنید.

دریافت فایل کامل بازی‌های فکری به صورت pdf

// // ?>


چگونه با کودک خود بازی کنیم؟ (معرفی کتاب همراه با نمونه فعالیت‌ها)

چگونه با کودک خود بازی کنیم؟ / ساندرا تایزش؛ ترجمه سیامک‌رضا مهجور ـ شیراز: ساسان، ۱۳۸۸.

دریافت معرفی کتاب چگونه با کودک خود بازی کنیم؟ همراه با نمونه فعالیت‌ها به صورت pdf

 کتاب «چگونه با کودک خود بازی کنیم؟»  مناسب آموزش کودکان پیش از دبستان است و شامل پنج فصل به شرح زیر و ضمیمه‌ای با موضوع مواد، تجهیزات و وسایل آموزشی می‌باشد.

فصل اول: کودک در دنیای خویش با عناوینی مثل: پوشه خانوادگی، من کی هستم؟ بازی‌های مربوط به قدم زدن، بازی‌های مربوط به شبیه و متفاوت و …. .

فصل دوم: فعالیت‌ها و بازی‌های مخصوص روی میز با عناوینی مثل: طبقه‌بندی اشیاء بر اساس اندازه،  همسان و مختلف، بازی‌های مربوط به شکل، رنگ و اندازه و … .

فصل سوم: بازی‌های جسمانی با عناوینی مثل: بازی جعبه، توپ در سبد، بازی دایره بارنگ‌ها و جهت‌ها و …. .

فصل چهارم: فعالیت‌های مربوط به حروف و اعداد با فعالیت‌هایی مثل: درخت اعداد، جور کردن اعداد، بازی کارت‌ها، فعالیت‌‌های مربوط به پول، بازی علامت‌ها و برچسب‌ها، بازی جور کردن حروف و … .

فصل پنجم: کاردستی با فعالیت‌هایی مثل: گواش برفی، تا کردن کاغذ، ماسک کاغذی، ساختن یک شهر، عروسک‌های دستی و … .

________________________________________________________________________

نمونه‌هایی از فعالیت‌ها و بازی‌های این کتاب به شرح زیر می‌باشد:

بازی‌هایی در رابطه با قدم زدن

مهارت‌ها: مشاهده و تشخیص مفاهیم همسان و مختلف، اندازه‌ها، رنگ‌ها، بافت‌ها، نام اشیاء و شمردن.

این بازی‌ها در هنگام قدم زدن انجام می‌گیرند. قدم زدن ممکن است به خاطر مقصودی مثل رفتن به یک گردش علمی یا تفریحی ساده، تمرین و یا هواخوری باشد. قدم زدن می‌تواند در خیابان‌های شهر، جاده‌های اطراف شهر و یا راه‌های روستایی انجام گیرد. همچنان‌که قدم می‌زنید، بچه‌ها را تشویق کنید تا اشیای طبیعی مانند برگ‌ها، چوب‌ها، سنگ‌ها یا تخم گیاهان را گردآوری کنند.

الف: لمس کردن

کلمات مورد استفاده: سخت، نرم، ناصاف، زبر، تیز، سرد، گرم، تر، خشک، همسان، مختلف

  • در آغاز قدم زدن از کودک بپرسید: اشیاء چگونه احساس می‌شوند؟ بگویید: اجازه دهید این ساختمان را لمس کنیم، آن‌گاه ساختمان را به اتفاق کودک لمس کنید. یا : اجازه دهید تا این قطعه درخت را لمس کنیم. آن‌گاه درخت را به همراه کودک لمس کنید.
  • برای کودکی که معنای زبر را نمی‌داند، درهنگامی‌که تنه درخت را لمس می‌کند، بگویید تنه‌ی این درخت زبر است. اجازه دهید، ببینیم آیا می‌توانیم چیزهای دیگری را که زبر هستند، پیدا کنیم. آن‌گاه به دنبال اشیاء دیگری که زبر هستند، بگردید.
  • به کودکی که معنای زبر را می‌داند، بگویید: آیا می‌توانی چیزی پیدا کنی که با زبری این درخت تفاوت داشته باشد؟ (مثل برگی نرم) یا: آیا می‌توانی چیز دیگری که شبیه این درخت زبر باشد، پیدا کنی؟ آن‌گاه با کودک آن‌چه را گفته‌اید تجربه کنید.
  • همچنان‌که مشغول قدم زدن هستید، اشیای جدیدی را برای لمس کردن پیدا کنید و بافت آن را نام ببرید.

توجه:  برای کودک نونهال با دو کلمه‌ی ساده و متضاد مانند زبر و صاف، نرم و سخت یا خشک و تر شروع کنید. این کلمات را درطول قدم زدن مورد استفاده قرار دهید. کلمات جدید می‌توانند در قدم زدن‌های آینده مورد استفاده قرار بگیرند.

ب: نامیدن

کلمات مورد استفاده: خانه، انبار، درخت، ساختمان، مغازه، تنه، برگ، گیاه، گوشه، چراغ راهنمایی، صخره و … .

در آغاز قدم زدن به کودک بگویید: بیایید ببینیم چند چیز را می‌توانیم نام ببریم! من درختی را می‌بینم، شما چه می‌بینید؟ اجازه دهید تمام کودکان برای نامیدن اشیاء فرصتی در اختیار داشته باشند.

ج: رنگ‌ها

کلمات مورد استفاده: قرمز، سبز، آبی، زرد و … .

در ابتدای قدم زدن به کودکان بگویید: من یک انبار قرمز می‌بینم، آیا شما هم شیء قرمز دیگری می‌بینید؟ به تمام کودکان فرصت دهید تا در این بازی شرکت کنند.

د: اندازه‌ها

کلمات مورد استفاده: کوچک، کوچک‌تر و کوچک‌ترین. بزرگ‌، بزرگ‌تر و بزرگ‌ترین. لاغر، اندک، کوتاه، دراز، شبیه، مختلف.

در ابتدای قدم زدن بگویید: آیا آن ساختمان بزرگ است؟ آیا می‌‌توانید ساختمان بزرگ‌تری پیدا کنید؟ یا این سنگ کوچک است، آیا می‌توانید سنگ کوچک‌تری پیدا کنید؟ به تمام کودکان فرصت دهید در این فعالیت شرکت کنند.

توجه: در مورد نونهالان می‌توانید فعالیت خود را با نشان دادن دو شیء هم شکل مانند دو گل شروع کنید و بگویید: این دو گل را ببین، یکی از آن‌ها بزرگ است، به گل بزرگ‌تر اشاره کنید، سپس دو شیء را که شباهت بیشتری به هم دارند انتخاب کرده، ببینید کودک می‌تواند بگوید کدام یک بزرگ و کدام یک کوچک است. ممکن است قبل از آن‌که او مفاهیم کوچک و بزرگ را دریابد، نیاز به تعداد زیادی مثال داشته باشد. هر گاه کودک در انجام این فعالیت با مشکل مواجه گردید، پشت سر هم از او سؤال نکنید. در چنین موقعیتی بهتر آن است که به فعالیت دیگری بپردازید.

ه: شمردن

کلمات مورد استفاده: یک، دو، سه، چهار و … .

  • از کودک بپرسید: چند شیء سرخ رنگ می‌توانی بشماری؟ یا: چند درخت را می‌توانی بشماری؟ در حالی‌که قدم می‌زنید، بچه‌ها را تشویق کنید تا درخت‌‌ها را، مغازه‌ها و سایر اشیایی را که می‌بینند، بشمارند.
  • راه دیگر این است که از کودک بپرسید: آیا می‌توانی سه ظرف را پیدا کنی؟ یا: آیا می‌توانی پنج عدد برگ، پیدا کنی؟. کودک باید بر اساس درخواست شما اعداد صحیح را پیدا کند. این را می توانید در آن واحد با چند کودک انجام دهید. دقت کنید اشیای مورد سؤال باید بر اساس تعداد دقیق در خواست، پیدا شود.

بازی چه چیزی اتفاق خواهد ‌افتاد اگر …؟

مواد: اشیای مناسب برای فعالیت‌های انتخابی.

مهارت‌ها: مشاهده کردن، کسب دانش درمورد دنیا، اشیاء و پیش‌بینی کردن.

این بازی با گفتن این عبارت شروع می‌شود: چه چیزی اتفاق خواهد افتاد اگر … و سپس فعالیت مورد نظر، شرح داده می‌شود. به طور مثال: بیایید ببینیم هر گاه من این توپ را در بالای یک تخته شیب‌دار قرار دهم، چه چیزی اتفاق خواهد افتاد؟. کودک سعی می‌کند نتیجه را حدس بزند و می‌گوید: توپ به سمت پایین حرکت خواهد کرد، اجازه دهید توپ به سمت پایین حرکت کند تا کودک نتیجه حدس خود را ببیند. موارد ذیل فعالیت‌های مربوط به این بازی هستند. وقتی کودک بازی را یاد گرفت، او را تشویق کنید تا خود، سؤال کند.[۱] 

بازی سایه‌ها

مواد: نوری مصنوعی یا نور طبیعی آفتاب، یک دیوار یا پرده، شیئی که بتوان با استفاده از سایه، طرحی به وجود آورد (دلخواه).

مهارتها: چابکی و مهارت، تشخیص این که سایه‌ها چگونه به وجود می‌آیند، هماهنگی.

١- وقتی در یک روز آفتابی خورشید از پنجره به درون اتاق می‌تابد، دست‌های خود را میان منبع نور و یک پرده یا دیوار بگیرید. برای این‌که بتوانید طرح‌هایی از حیوانات، پرنده‌ها و سایر شکل‌ها به وجود آورید، دست‌ها و انگشتان خود را به طرق مختلف حرکت دهید. کودک را تشویق کنید به سایه دست‌های شما که بر دیوار افتاده است، توجه کند؛ سپس از او بخواهید در همان حالی‌که به او نگاه  می‌کنید، او نیز سایه‌هایی بسازد. این عمل را می توان با یک لامپ برق نیز انجام داد.

۲- می‌توانید با آزمایش و میزان کردن فاصله‌ی میان نور و دیوار، تصویر و طرحی از کودک را بر روی دیوار به وجود آورید. کاغذی بزرگ بر روی دیوار نصب کنید. از کودک بخواهید، به طور نیم رخ در جلو کاغذ بایستد. نوری قوی به فاصله‌ی چند متری از دیوار به جانب کاغذ بتابانید. طرحی کلی از چهره‌ی کودک بر روی پرده می‌افتد، در اطراف طرح چهره‌ی کودک که بر روی دیوار افتاده است، خطی بکشید.

[برای دیدن عکس‌های بیشتر و طرز درست کردن آن، «به این آدرس» رجوع کنید.]

ساختن تلفن با استفاده از فنجان کاغذی

مواد:‌ دو عدد فنجان کاغذی، یک رشته نخ، قیچی نوک‌تیز و یا وسیله‌ی دیگری که بتوان در فجان سوراخ ایجاد کرد.

مهارت‌ها: گوش دادن، صحبت کردن، یادگیری چگونگی استفاده از تلفن، اصطلاحات و یادگیری چگونگی حرکت (انتقال) صداها.

کلمات مورد استفاده: جملات مربوط به مکالمات تلفنی مانند: سلام، حال شما چطور است و غیره.

در انتهای هر یک از دو فنجان کاغذی سوراخ کوچکی ایجاد کنید. از هر یک از این دو سوراخ یک سر نخ را رد کنید. انتهای نخ‌ها را گره بزنید، آن‌ها را بکشید و سفت کنید، به‌طوری که برای انتقال صداها آماده باشند. به کودک نشان دهید چگونه می‌تواند یکی از فنجان‌ها را به گوش خود بگیرد و درحالی‌که کودکی دیگر در فنجان دیگر صحبت می‌کند، به حرف او گوش کند.

توجه: این فعالیت یکی از بازی‌هایی است که کودکان به خوبی آن را باور می‌کنند. آن‌ها خود به خود کلمات و جملاتی که در طی مکالمات بزرگسالان شنیده و یاد گرفته‌اند، را برای یکدیگر تکرار می‌کنند. 

تقویم ماهانه

مواد: قطعات کوچک مقوا، کاغذ سفید، قیچی، مداد شمعی یا ماژیک، چسب، تصاویری از مجلات و سایر منابع

آمادگی: بر روی یک کاغذ سفید به تعداد روزهای هر ماه یک چهارخانه ترسیم کنید. اسامی روزهای هفته (شنبه، یکشنبه، دوشنبه و …) را بر روی چهار خانه بالای صفحه نوشته، روزهای مربوطه را در زیر آن چهار خانه (در چهارخانه‌های مربوطه بنویسید. از صفحات مجله یا سایر منابع تصویرهای کوچکی از روزهای خاصی از ماه را انتخاب کرده، آن‌ها را قیچی کنید. این روزها می‌توانند روزهای تعطیلات رسمی و یا روز تولد شخصیت های معروف باشند.

مهارت‌ها: نامیدن روزها و ماه‌ها، یادگیری اعداد، یادگیری درباره‌ی وضع هوا و تعطیلات.

کلمات مورد استفاده: دوشنبه، سه شنبه و غیره. فروردین، اردیبهشت و غیره. عید نوروز، سیزده بدر، عید قربان و غیره.

به کودک بگویید: تصمیم داریم، تقویمی درست کنیم[۲]. در بالای صفحه، نام ماه را بنویسید. می‌توانید در نوشتن نام ماه به کودک کمک کنید تا نام خود و نام ماه را بنویسد. به کودک اجازه دهید بر نیمه‌ی بالایی صفحه در زیر نام ماهی که نوشته شده تصویری را رنگ کرده، یا تصویری ترسیم کند.[۳] توجه کنید در زیر صفحه برای نوشتن روزها جای کافی وجود داشته باشد. وقتی کودک نقاشی یا رنگ‌آمیزی خود را تمام کرد، صفحه تقویم حاضر شده را بر روی مقوا بچسبانید.

به کودک کمک کنید تا آنچه در رابطه با روزهایی مخصوص از مجلات و یا سایر منابع چیده است، در خانه‌های مربوط به خود بچسباند. در این هنگام با کودک راجع به رویدادهایی که عکس‌ها معرف آن هستند، صحبت کنید.

[۱]  این بازی را می‌توانید در مورد موقعیت‌‌های ارتباطی‌تر بکار بگیرید. مثل این‌که چی میشه اگر پوست موز کنار خیابان افتاده باشه؟

[۲]  از قبل توضیح دهید تقویم چیست. از تاریخ تولد‌ها، فصل‌ها و ویژگی آن‌ها برای توضیح کمک بگیرید. همچنین یک تقویم نمونه به آن‌ها نشان دهید.

[۳] در صورت امکان این تصویر متناسب با ماه و فصل مورد نظر باشد. در نظر داشته باشید کودک در اجبار قرار نگیرد ولی توضیحات مناسب به او داده شود.

دریافت معرفی کتاب چگونه با کودک خود بازی کنیم؟ همراه با نمونه فعالیت‌ها به صورت pdf

// // ?>


بازی‌های حرکتی برای کودکان و نوجوانان

بازی‌های حرکتی برای کودکان و نوجوانان

دریافت متن کامل بازی‌های حرکتی به صورت pdf

حرکت برای کودکان، همه چیز است. حرکت برای کودکان به معنی زندگی، خودشناسی، کشف محیط، آزادی، امنیت، ارتباط متقابل، تفریح و لذت است. (همچنین برای نوجوانان و بزرگسالان، چنین مطلبی صدق می‌کند و خیلی از ما تجربه‌های از این دست داشته‌ایم.)

حرکت جوانب مختلفی دارد که شامل چابکی، توانایی به نرمی حرکت کردن، کشیده شدن (مثل حرکت پروانه‌ای)، خم شدن (مثل راه رفتن کرم)، پیچ و تاب خوردن (غلط خوردن مثل تنه‌ی درخت)، چرخیدن، قوس زدن، پریدن (مثل حرکت قورباغه)، دویدن و جهیدن (مثل پریدن خرگوش، کانگورو) و .. می‌باشد. هر کدام از این‌ها می‌تواند برای شما تداعی حرکت‌های زیادی داشته باشد.

از طرفی در رشد حرکتی و جسمی مواردی مثل قدرت بدنی، استقامت، سرعت عمل، تعادل و .. اهمیت زیادی دارند. در این‌جا سعی بر آن بوده بازی‌هایی معرفی شوند که در روند رشد کودکان و نوجوانان کمک‌کننده باشند. امید که مفید واقع شود، إن‌شاالله.

این دفترچه شامل:

  • بازی‌های حرکتی با استفاده از توپ
  • بازی‌های حرکتی با استفاده از طناب
  • بازی‌های حرکتی ـ امدادی
  • و سایر بازی‌های حرکتی

 می‌باشد که گروه سنی کودکان و نوجوانان  (و بعضاً بزرگسالان) را در بر می‌گیرد.

این بازی‌ها از کتاب‌های متعددی انتخاب شده‌اند و در بعضی با توجه به اهداف تربیتی تغییراتی ایجاد شده است. مطمئناً در انتخاب بازی‌ها، تعیین گروه سنی و … اشتباهاتی وجود دارد و اصلاح آن همکاری و مشارکت شما دوستان را می‌طلبد، باشد که زندگی سالم‌تر و بانشاط‌تری پیش رو داشته باشیم، إن‌شاالله.

این‌دفترچه را می‌توانید از این قسمت دانلود کنید:

دریافت متن کامل «بازی‌های حرکتی برای کودکان و نوجوانان»

__________________________________________

نمونه‌هایی از بازی‌های این دفترچه در زیر آمده است:

بازی‌های حرکتی با استفاده از توپ

جعبه و توپ‌ها

گروه سنی: ۴ تا ۹ سال

تعداد بازیکنان: حداقل ۳ نفر

اهداف: تقویت مهارت‌های حر کتی (سرعت عمل، استقامت و …)

فضای بازی: قابل اجرا هم در فضای باز و هم در فضای بسته

امکانات: کارتون یا جعبه یا سبد بزرگ، به ازای هر نفر دو عدد توپ (در صورتی که تعداد شرکت‌کننده‌ها کم باشند تعداد بیشتری توپ برای هر نفر در نظر بگیرید)

شرح بازی:

ابتدائاً همه‌ی توپ‌ها داخل جعبه قرار داده می‌شود. مربی یا یکی از بازیکنان کنار جعبه می‌ایستد و توپ‌های داخل جعبه را روی چمن یا داخل اتاق می‌اندازد. بچه‌های دیگر باید توپ‌ها را به سرعت برگردانند و داخل کارتون بیندازند. در همین هنگام مربی یا آن ‌یک نفر باید سعی کند توپ‌ها را از کارتون خارج کند. آیا موفق می‌شود کارتون را کاملاً خالی کند؟

پاس دادن و جا گرفتن انفرادی

گروه سنی: ۹ سال به بالا

تعداد بازیکنان: حداقل ۶ نفر

اهداف: افزایش دقت و تمرکز، تقویت مهارت‌های حرکتی (سرعت عمل، استقامت، چابکی و …)

امکانات: توپ والیبال، گچ

محل: فضای باز

شرح بازی:

بازیکنان به دو گروه مساوی تقسیم می‌شوند و به تعداد نفراتِ یک گروه، دایره­هایی به فاصله ۴ متر از هم، بر روی زمین کشیده می‌شود. افراد بعد از قرعه‌کشی، گروه صاحب توپ را مشخص می­کنند و اعضای همان گروه در دایره‌ها مستقر می­شوند. گروه بعدی اطراف دایره پراکنده می‌شوند. با شروع بازی، بازیکنان در دایره‌ها شروع به پاس دادن توپ به همدیگر می‌­کنند و افراد وسط، سعی در گرفتن توپ می­کنند و اگر توپ را گرفتند، جای گروه­‌ها به سرعت عوض می­شود. هر تیمی که در طول بازی، با همکاری یکدیگر بتوانند مدّت زمان بیشتری در حال پاس­‌کاری باشند، برنده بازی محسوب می­‌شود.

در طول بازی به نکات زیر توجّه کنید:

  • قبل از بازی، زمین را از موانع مختلف که موجب زمین خوردن افراد می­شود، پاک کنید.
  • شعاع دایره‌­ها تقریباً نیم متر باشد.
  • تعداد نفرات در این بازی بایستی زوج باشند. در صورتی که تعداد فرد شد، یک نفر به عنوان داور انتخاب می­شود. در این حالت داور به صورت چرخشی، بعد از ۵ دقیقه بازی عوض می­شود.
  • بازیکنانِ داخل دایره، در طول بازی نباید از دایره خارج شوند.
  • توپ فقط به صورت پاس‌کاری از یگدیگر گرفته شود. (مثلاً اگر توپ دست یک نفر بود، نمی­شود به زور از او گرفت!). و هر توپ حداکثر ۱۰ ثانیه دست هر بازیکن می‌تواند باشد.

بازی‌های حرکتی با استفاده از طناب

بازی با طناب روی زمین 

گروه سنی: ۴ تا ۷ سال

تعداد بازیکنان: حداقل ۲ نفر

اهداف: افزایش مهارت‌های حرکتی (قدرت بدنی، حفظ تعادل، سرعت عمل و …)

فضای بازی: فضای باز

امکانات: یک عدد طناب بلند

شرح بازی:

طناب را به صورت کشیده روی زمین قرار دهید و از بازیکنان بخواهید به ترتیب به صورت زیگزاگ از سر تا ته طناب بپرند؛ یعنی از یک سوی طناب به سوی دیگر. سپس از هر بازیکن بخواهید مانند «بند باز» طول طناب را طی کند.

اکنون با طناب یک دایره درست کنید. یک نفر گرگ شود و دور طناب دنبال دیگران بدود. به روش‌های گوناگون داخل دایره‌ی طنابی بپرید، مثلاً بدوید، خیز  بردارید، یک‌پا بپرید و با جفت‌پا داخل دایره فرود آیید.

قلعه‌ی مسدوده

گروه سنی: ۱۲ سال به بالا

تعداد بازیکنان: حداقل ۲ نفر

اهداف: تقویت مهارت‌های حرکتی (قدرت بدنی، سرعت عمل، استقامت، چابکی و …)

امکانات: طناب، وسایل مختلف

فضای بازی: فضای باز

شرح بازی:

دو سر طنابی را بهم ببندید تا تشکیل حلقه‌ای را بدهد. بازیکنان هر کدام با یک دست قسمتی از طناب را در دست می‌گیرند. پشت سر هر کدام از افراد در فاصله‌ای دور از دسترس آن‌ها (ولی در فاصله‌های برابر برای همه‌ی بازیکنان) شیء روی زمین قرار گرفته است. با سوت مربی هر یک از افراد سعی می‌کنند بدون از دست دادن طناب، خود را به شیء پشت سر خویش رسانده و آن را از زمین بردارند. برنده کسی است که زودتر از سایرین به این کار موفق شود.

بازی‌های حرکتی (بدون استفاده از توپ یا طناب)

سواری گرفتن

سن: ۳ تا ۷ سال

تعداد بازیکنان: ۲ نفر

اهداف: افزایش مهارت‌های مربوط به جهت‌یابی و شمارش، دوستی

فضای بازی: فضای بسته

امکانات: ….

شرح بازی: 

در حالی که فرزندتان روی پای شما ایستاده است، دور اتاق راه بروید. اجازه بدهید فرزندتان شما را راهنمایی کند: پنج قدم جلو، هفت قدم به عقب، سه قدم به راست و ….  با همین حالت فرزندتان را به اتاق خوابش ببرید و به او شب بخیر بگویید! [و یا فرزندتان را به سمت سفره غذا ببرید و با هم غذا میل کنید!]

هدف روی زمین

گروه سنی: ۶ سال به بالا

تعداد بازیکنان: حداقل دو نفر

اهداف: افزایش دقت و تمرکز (در هدف‌گیری)

امکانات: ۵ قطعه سنگ صاف یا ۵ کیسه‌ی کوچک پر از ماسه

فضای بازی: فضای باز

شرح بازی:

روی زمین ۵ دایره‌ی متداخل رسم می‌کنیم به ‌طوری‌‌که قطر دایره‌ی بزرگ ۱.۵ متر باشد و دایره‌های دیگر با فاصله‌های مساوی کوچک شوند. به فاصله‌ی ۵ تا ۶ قدم از دایره خط راستی می‌کشیم. بازیکنان باید در پشت آن بایستند. هر بازیکن ۵ قطعه سنگ صاف و یک اندازه یا ۵ کیسه کوچک پر از ماسه در اختیار دارد. وزن کیسه‌ها باید مساوی باشد. هر نفر ۵ بار هدف‌گیری می‌کند و کیسه‌ی شن خود را به طرف دایره‌ها پرتاب می‌کند؛ اگر کیسه ‌به داخل دایره‌ی کوچک وسط بیفتد ۵ نمره به او داده می‌شود دایره‌ی بعدی ۴ نمره و به همین ترتیب هر دایره‌ی کوچک از دایره‌بزرگ بعدی خود یک نمره بیشتر می‌گیرد و از مجموع ۲۵ نمره هر کسی نمره‌ی بیشتری بدست آورد برنده می‌باشد. اول یک نفر از بازیکنان ۵ بار کیسه‌های پرماسه یا سنگ‌های خود را می‌اندازد و بعد نوبت به بازیکن دوم می‌رسد.

در این بازی می‌توان تیم را شرکت داد به این ترتیب‌که تعداد دایره و کیسه ماسه را بیشتر کرده و هر بازیکن یک‌بار پرتاب کند.

همچنین می‌توان گفت که افراد تیم بایستی در تمام دایره‌ها کیسه ماسه را پرتاب کنند در غیر این صورت هر کیسه شن در یک دایره فقط یک امتیاز دارد.

بازی‌های حرکتی ـ امدادی

لی‌لی امدادی

گروه سنی: ۷ تا ۱۲ سال

تعداد بازیکنان: حداقل ۴ نفر

اهداف: همکاری و تقویت مهارت‌های حرکتی (چابکی، سرعت عمل و …)

فضای بازی: فضای باز

امکانات: ….

شرح بازی:

بازیکنان را در گروه‌های مساوی و موازی آرایش می‌دهیم. پس از شروع بازی اولین نفرات گروه‌ها به صورت لی‌لی حرکت کرده و پس از آن‌که مانع موجود را در خط انتهایی زمین دور زدند پای خود را عوض کرده و به صورت لی‌لی به سوی گروه خود باز می‌گردند. این بازی به همین ترتیب تا مشخص شدن تیم برنده ادامه می‌یابد.

در تغییر شکل بازی مربی از بازیکنان می‌خواهد در حالی‌که مچ یک پای خود را از قسمت پشت یا جلوی باسن، با دست گرفته‌اند بازی را انجام دهند.

عبور از رودخانه

گروه سنی: ۸ سال به بالا

تعداد بازیکنان: حداقل دو نفر

اهداف: تقویت مهارت‌های حرکتی (چابکی، سرعت عمل، همکاری و …)

امکانات:  برای هر نفر یک عدد آجر

فضای بازی: فضای باز

شرح بازی:

تمام بازیکنان در حالی‌که دو عدد آجر به دست دارند ابتدای خط شروع می‌ایستند. سپس در لحظه‌ی معین حرکت خود را آغاز می‌کنند اما هیچ‌کدام حق ندارند پای خود را روی زمین بگذارند بلکه ابتدا باید آجر را روی زمین گذاشته و سپس پای خود را بر روی آن قرار دهند و برای پای دیگر نیز به همین شکل رفتار کنند؛ یعنی مرتباً با دست خود آجر را از روی زمین برداشته و برای پای دیگرشان مورد استفاده قرار دهند.

برنده کسی است که زودتر از دیگران به خط پایان برسد.

در صورتی که بازیکن پای خود را اشتباهاً روی زمین قرار دهد از دور مسابقه حذف می‌گردد.

(پیشنهاد: می‌توان این بازی را به صورت امدادی انجام داد. بازیکنان به دو یا چند گروه تقسیم می‌شوند و مسابقه بین گروه‌ها برگزار می‌شود. هر گروه به تعداد اعضایش به‌اضافه‌ی یک، آجر احتیاج دارد (تعداد اعضای گروه‌ها با هم برابر است).

فرض کنیم گروه‌ها سه نفره هستند. هر گروه باید ۴ آجر در کنار خط شروع مسابقه بگذارد و اعضای هر گروه پشت سر هم پشت خط شروع بایستند. ابتدا نفر اول هر گروه، آجری را در رودخانه (میدان بازی) گذاشته و روی آن می‌ایستد، سپس آجری را از کنار زمین بر می‌دارد و جلوی خودش می‌گذارد و یک قدم جلوتر می‌رود. حال نفر دوم روی آجر پشت سر نفر اول می‌‌ایستد و سپس آجر دیگری را از کنار زمین برداشته به نفر اول می‌دهد، نفر اول آن‌را جلوی خودش گذاشته و یک‌قدم جلوتر می‌رود. نفر دوم نیز یک قدم جلوتر می‌رود و حالا نفر سوم روی آجر پشت سر نفر دوم می‌ایستد و آجر کنار زمین را برداشته و به نفر کناری‌اش می‌دهد و نفر کناری آن را به نفر اول می‌رساند. نفر اول نیز مثل قبل آن‌را جلوی پایش گذاشته و یک‌قدم جلوتر می‌رود و نفرات پشت سرش نیز یک‌قدم جلوتر می‌آیند. حال نفر سوم آجر پشت سرش را برداشته و به نفر کناری‌اش می‌دهد و بازی مثل قبل ادامه پیدا می‌کند تا آن‌جایی که همه‌ی اعضای گروه از خط پایان مسابقه عبور کنند. گروهی که سریع‌تر و بدون اشتباه و با همکاری بهتری از رودخانه عبور کند برنده است.)

مابقی باز‌ی‌ها را در فایل مربوطه دنبال کنید.   

// // ?>