یادگیری شاد (معرفی کتاب همراه با نمونه فعالیت‌ها)

یادگیری شاد (بازی برای چهار فصل، فعالیت‌های علمی برای کودکان ۳، ۴ و ۵ سال)

مؤلف: گروه آموزشی انتشارات مک گراهیل

مترجم: مریم نوزادان

انتشارات: صابرین

***

یکی از مهمترین فرصت‌های یادگیری کودک پنج سال اول زندگی اوست. تجربه‌های این دورهٔ زندگی کودک به شدت متأثر از مطالبی است که او در این سال‌ها می‌آموزد. بازی، اگرچه بسیار ساده به نظر می‌آید، اما می‌تواند به مثابه کلاس درس برای کودک باشد.

کتاب یادگیری شاد صدها فعالیت فصلی جالب و دوست‌داشتنی را برای کودکان پیش از دبستان ارائه می‌دهد. مطالب کتاب متنوع، همراه با فعالیت‌های عملی پویا، زودآموز و رشددهنده هستند.

***

دریافت فایل معرفی کتاب «یادگیری شاد» همراه با نمونه فعالیت‌ها به صورت pdf

***

در این کتاب، هر فعالیت با یک نام معرفی شده است. این نام، نوع فعالیت و مهارت‌هایی را که با انجام آن فعالیت، پرورش و تقویت می‌یابند، نشان می‌دهد.

بعضی از  عناوین فعالیت‌ها همراه با هدف از انجام آن فعالیت در زیر ذکر شده است:

یک پایه بساز!

که فعالیت‌های ریاضی پایه، علوم، موسیقی و مفاهیمی مانند شمارش، حل مسئله، درک الگوی ترتیبی، اندازه و شکل را در کودک تقویت می‌کند.

فکر کن و بگوا

این فعالیت‌ها کودک را در استفاده از تفکر منطقی، استدلال، دسته‌بندی، طبقه‌بندی و مهارت‌های تفکر خلاق ترغیب می‌کند.

یک خوردنی جالب!

فعالیت‌های آشپزی و تهیه‌ی یک میان وعده نه تنها وسیله مهمی برای آموزش مراقبت از خود است؛ بلکه سبب افزایش و تقویت مهارت‌هایی چون شمارش، اندازه‌گیری، همکاری، دنبال کردن دستورالعمل و تغذیه نیز می‌شود.

یک کار خنده‌دار!

این فعالیت‌های جذاب و سرگرم کننده، تفکر انتزاعی و پیچیده  را تحریک می‌کند که خود سبب پرورش خلاقیت و تخیل می‌شود.

حرکت و جنب وجوش!

این فعالیت‌ها در تمرین‌های بدنی و مهارت‌های هماهنگی مانند لیلی کردن، پریدن و جست و خیز کردن تمرکز دارد. تحقییقات نشان می‌دهد پرورش مهارت‌های حرکتی ظریف و درشت، میزان خون و اکسیژن را در مغز افزایش می‌دهد و سبب تقویت حافظه نزدیک، توانایی نشان دادن واکنش سریع و تحریک عمل یادگیری می شود.

***

جدول رشد کودک:

این کتاب در گروه‌های سنی ۳، ۴ و ۵ سال به طور مجزا جدولی تهیه کرده که میزان رشد کودک و انتظاری که باید والدین و معلمان در فعالیت‌های ذکر شده از کودک داشته باشند را مشخص کرده است.

به عنوان مثال:

از یک کودک پنج‌ساله چه انتظاری می‌رود؟

فعالیت یک کودک پنج‌ساله می‌تواند …
یک پایه بساز!
  • تا ۱۲ یا بالاتر بشمارد.
  • از شمارش روزانه چیزهای اطراف خود لذت ببرد.
  • اشیاء را براساس اندازه، رنگ، شکل و ضخامت دسته‌بندی کند.
  • یک الگوی ترتیبی (شکل‌هایی که با نظم خاصی تکرار می‌شوند. ) یا یک ردیف (مرتب کردن از کوچک به بزرگ ) را ادامه دهد.
  • اشیاء را با یک ترتیب و توالی منطقی کنار هم قرار دهد.

***

به طور کلی فعالیت‌های این کتاب به چهار بخش تقسیم شده است که هر بخش مربوط به یک فصل سال است. فعالیت‌ها متناسب با هر فصل سال تعریف شده‌اند.

در ادامه نمونه‌ای از فعالیت‌ها در هر فصل ذکر شده است:

***

فعالیت‌های بهاری

  • تخم گل کوچک

نمایش خیالی! کودک را بیرون ببرید. از او بخواهید وانمود کند و نمایش دهدکه یک تخم گل بسیارکوچک است که در زمین کاشته شده است و آهسته آهسته، با پیچ و تاب، رشد می‌کند، بلند می‌شود و مانند جوانه راست می‌ایستد. سپس به او بگویید که خیال کند نور خورشید نیز بر او می‌تابد. او را تشویق کند تا خود را به نور خورشید برساند و به آرامی، با وزش نسیم بهاری، به جلو و عقب برود و پیچ و تاب بخورد.

  • گلدان حلبی

یک پایه بساز! سر یک قوطی کنسرو خالی را کاملاً بردارید و لبه‌ی آن را صاف کنید. از کودک بخواهید آن را با مداد رنگی، کاغذ یا تکه‌های پارچه و … تزیین کند. سپس کمی سنگ‌ریزه در آن بریزید و بگذارید کودک کمی خاک به آن اضافه کند و چند تخم گل درآن بکارد. گلدان را در یک پنجره رو به آفتاب بگذارید و به همراه کودک به آن آب بدهید و رشد آن‌را مشاهده کنید.

فعالیت‌های تابستانی

  • حرکت سایه

حرکت و جنب وجوش! در یک روز آفتابی به حیاط بروید و سایه‌ی کودک را به او نشان دهید. از او بخواهید سایه راه رفتن، دویدن، پریدن و به دور خود چرخیدن را روی زمین بسازد. آن‌گاه محلی را پیدا کنید که سایه‌ی ساختمان یا یک درخت روی آن افتاده است. این بار از کودک بخواهید در آن سایه بایستد. سپس از او بپرسید: ”سایه‌ات کجا رفت، سایه‌ات چه شد؟“ و دوباره به آفتاب بیاید. ”سایه برگشت؟“

  •  در جستجوی پرنده!

حرکت و جنب و جوش! به پارک محل خود بروید و از کودک بخواهید به جستجوی پرنده‌های گوناگون بپردازد. زمانی که کودک پرنده‌ای را پیدا کرد، او را تشویق کنید تا آن را برای شما توصیف کند. پرنده چه رنگی است؟ چه اندازه است؟ آیا کودک می‌تواند صدای او را تقلید کند؟ آیا نام او را می‌داند؟

(پیشنهاد: کودک را به طبیعت ببرید. از او بخواهید چشمانش را ببندد و به صدای پرنده‌هایی که می‌شنود گوش کند.)

  • ظرف غذای پرنده!

یک پایه بساز! سرپوش یک جعبه تخم مرغ شش تایی را بردارید. چهار گوشه‌ی جعبه را سوراخ کنید و یک نخ به هر سوراخ ببندید. نخ‌ها را در مرکز جعبه به هم گره بزنید و آن را به شاخه‌ی درختی آویزان کنید. در جای تخم‌مرغ‌ها، دانه بریزید و ببینید که آیا پرندگان از آن دانه می‌خورند!

(پیشنهاد: کودک خود را به طبیعت ببرید و در آن‌جا پس از گوش دادن به صدای پرندگان به جستجوی لانه‌ی آن‌ها بپردازید. در مورد مهاجرت پرندگان با کودک خود گفتگو کنید و به آن‌ها کمک کنید تا برای پرنده‌هایی که به شهرشان مهاجرت می‌کنند لانه‌ای بسازند و در حیاط خانه یا پشت پنجره‌ی اتاق نصب کنند.)

فعالیت‌های پاییزه

  • سرگرمی با احساسات

حدس بزن! چند پاکت بزرگ قهوه‌ای رنگ و مداد رنگی به کودک بدهید. روی هر پاکت یک صورت که احساس یا حالت خُلقی خاص را نشان می‌دهد بکشید. برای مثال، یک صورت شاد، یک صورت غمگین و یک صورت خشمگین بکشید. سپس کودک را ترغیب کنید تا درباره‌ی این حالت‌ها با شما گفت‌وگو کند و بگوید به چه دلیل و چه زمانی یک شخص این حالت‌ها را روی صورت خود نشان می‌دهد.

(پیشنهاد: بهتر است از کودک بخواهید تا آن موقعیت‌ها را بازی کند و از صورتک‌ها در بازی استفاده کند.)

  • تابلوی دانه

یک کار هنری! چند نوع دانه‌ی خشک مانند دانه‌ی آفتاب‌گردان، لوبیا، نخود، عدس، باقلا، ذرت و … به کودک بدهید. سپس او را تشویق کنید تا با چسباندن دانه‌ها روی یک ورق کاغذ، طرح و تصاویر زیبایی بسازد.

(کودک را به پارک و یا باغی ببرید و از او بخواهید تا سنگ‌های مختلفی جمع کند. سپس با آن‌ها تصویر زیبایی بر روی کاغذ یا مقوا بسازد.)

  • بدو آن‌جا

حرکت و جنب‌وجوش! با بازی‌های شادی که دستورالعمل ساده‌ای دارند کودک را مشغول کنید. برای مثال، زمانی که در پارک محله یا حیاط هستید، درمورد آن‌چه در اطرافتان وجود دارد، یک معما طرح کنید. مثلاً بگویید: “ اون چیه که بلنده، قهوه‌ای رنگه و شاخه‌های زیادی داره؟“ وقتی کودک پاسخ داد ”درخت“، او را ترغیب کنید که بدود و به درخت دست بزند و پیش شما برگردد. این نوع معماها را در محل‌های مختلف و درباره‌ی آن‌چه در آن‌جا می‌بینید طرح کنید و هر بار پس از پاسخ دادن کودک، فرمان‌های حرکتی جدیدی به او بدهید، مانند ”جست و خیز کنان برو به طرف نیمکت سبز رنگ“، یا ”لی‌لی کنان برو به طرف تاب“.

 فعالیت‌های زمستانه

  • حباب‌های یخ‌زده

یک پایه بساز! در یک روز سرد زمستانی، ظرف محلول حباب‌ساز را در یخچال بگذارید تا سرد شود. زمانی که دمای بیرون نزدیک صفر است، بیرون بروید و داخل حباب‌ساز فوت کنید و حباب بسازید. از سرما روی سطح حباب‌ها بلورهای یخ ایجاد خواهد شد و هنگامی‌که حباب‌ها بترکد، بلورها نیز متلاشی می‌شوند.

  • گرفتن

حرکت و جنب وجوش! بادکنکی را باد کنید و سر آن را محکم ببندید. با یک کاغذ ضخیم، دو قیف بزرگ بسازید. یکی ازقیف‌ها را به کودک بدهید و دیگری را نزد خود نگه دارید. سپس بادکنک را به هوا پرتاب کنید و ازکودک بخواهید که سعی کند آن را با قیف بگیرد و به طرف شما پرت کند. بشمارید که چند بار می‌توانید بادکنک را، بدون این‌که به زمین بیفتد، بگیرید و به طرف یکدیگر پرت کنید.

  • مسابقه‌ی عبور از مانع

حرکت و جنب وجوش! در هوای سرد زمستانی به جای رفتن به پارک، در اتاق یک مسابقه‌ی عبور از مانع برگزار کنید. وسایل قابل استفاده برای ایجاد مانع، مانند صندلی، میز یا جعبه‌های کارتن را کنار هم بچینید و مسیر مسابقه، خط آغاز و پایان را مشخص کنید. به کودک کمک کنید که برای رسیدن به خط پایان مطابق مسیر تعیین شده از موانع عبور کند. برای مثال، از زیر میز، روی صندلی یا از داخل کارتن باز عبور کند. بگذارید کودک چند بار مسیر را تمرین کند تا بتواند به راحتی و به سرعت، بدون کمک شما آن‌را طی کند.

  • نقاشی با موسیقی

یک کار هنری! یک ورق کاغذ بزرگ و چند مداد رنگی یا رنگ انگشتی به کودک بدهید. یک قطعه موسیقی آرام برای او پخش کنید و بخواهید چشم‌هایش را ببندد و به موسیقی گوش دهد. سپس بخواهید به شما بگوید که این موسیقی چه صحنه یا تصویری را به یادش می‌آورد. برای مثال، ممکن است بگوید این موسیقی صحنه‌ی ”پرواز شاپرک‌ها در جنگل“ را به نظرش می‌آورد. دوباره موسیقی را پخش کنید و این بار از کودک بخواهید چشم‌هایش را باز کند و صحنه یا تصویری را که تصور می‌کند، بکشد.

***

دریافت فایل معرفی کتاب «یادگیری شاد» همراه با نمونه فعالیت‌ها به صورت pdf

// // ?>


در قدس

شعری از محمود درویش، با ترجمه محمود حمادی

// // ?>


هم‌صدایی ( شعری از محمود درویش در رثای ادوارد سعید)

محمود درویش چهره معروف ادبیات پایداری، در ۱۳ مارس ۱۹۴۱، در دهکده‌ای از فلسطین به نام «بروه» متولد شد. او یکی از سرشناس‌ترین شاعران عرب بود که شعرهایش محصول آوارگی‌ در فلسطین اشغالی است. شعر “ هم صدایی“ شعری که محمود درویش در رثای فیلسوف فلسطینی“ ادوارد سعید“ سروده است. آنچه که این دو شخصیت را عمیقاً به هم پیوند می دهد تلاش آنها برای زنده نگه داشتن مقاومت مردم فلسطین می باشد.

// // ?>


فیلم مستند ”پنج دوربین شکسته“

پنج دوربین که هر کدام روایتگر بخشی از زندگی مردم روستای بلعین در مواجهه با ارتش و شهرک نشینان اسرائیلی هستند.

وقتی جبرئیل، پسر چهارم عماد برنات، به دنیا آمد او شروع به فیلمبرداری از پسرش کرد. در همان روزها بود که بولدوزرهای اسرائیلی به بلعین، روستای عماد در کرانه باختری آمدند و شروع به تخریب درختان زیتون روستا کردند تا دیواری بین این روستا و شهرک‌های جدید اسرائیل بسازند. مقاومت عاری از خشونت روستاییان و فعالانی که از کشورهای مختلف برای کمک آمده بودند شروع شد. عماد از این مقاومت فیلم می گرفت، همان طور که از بزرگ شدن پسرش.

شهرک‌نشینان درختان زیتون روستا را از بین می‌برند. ارتش شبانه به روستا حمله می‌کند و چند بچه را با خود می‌برد. مردم برای تماشای جام جهانی دور هم جمع می شوند و پرچم برزیل را تکان می دهند. یکی از دوستان عماد که هیچ وقت امیدش را از دست نمی‌دهد با بچه‌ها بازی می‌کند و برای آنها نمایش اجرا می‌کند. عماد، دوستانش و برادرانش در موقعیت‌های مختلف دستگیر می‌شوند، تیر می‌خورند و بعضی از آنها کشته می‌شوند.  عماد از همه اینها فیلم می‌گیرد و دوربینهای عماد یکی یکی توسط ارتش و شهرک‌نشینان شکسته می‌شوند.

 

در سال ۲۰۰۹ عماد با  گای دیویدی، یک فیلم ساز اسرائیلی مخالف وضع موجود، صحبت می‌کند و آنها از فیلم‌هایی که با این پنج دوربین شکسته گرفته شده اند یک فیلم مستند می سازند.

این فیلم تاکنون ۱۸ جایزه بین‌المللی دریافت کرده است.

// // ?>


معرفی پرونده‌ی فلسطین

پرونده‌ی فلسطین، مجموعه‌ای از مطالب است که از زوایای مختلف به مسأله‌ی فلسطین و اسرائیل می‌پردازد. مرور تاریخی ماجرای اسرائیل و فلسطین در خلال دو مطلب «گاه‌شمار وقایع فلسطین» انجام شده است. مقاله‌ی «ادوارد سعید» و گزیده سخنرانی‌های «نوآم چامسکی» از مرور حوادث فراتر رفته و به تجزیه و تحلیل این مسأله پرداخته‌اند. معرفی کتابِ ادوارد سعید، «فراتر از واپسین آسمان»، ما را از چشم‌اندازهای سیاسی و تحلیل‌های کلان، به متن اجتماع و زندگی مردمی که در سرزمین‌های فلسطین و یا اردوگاه‌ها هستند می‌برد. مقاله‌ی «در برابر دیوار» بیان‌گر بخشی از مشکلاتی است که اگرچه هم‌چون جنگ، تلفات انسانی آشکاری به همراه ندارد، اما مردم فلسطین روزانه فشار و تنگنای آن را تجربه می‌کنند؛ مصائبی که در سکوت خبری و انفعال اخلاقی ما در حال وقوع هستند. مقاله‌ی «ده دروغ بزرگ…» نیز به موضع‌گیری رسانه‌های گروهی در قبال مسأله‌ی فلسطین و اسرائیل می‌پردازد. بخش‌های دیگر این پرونده، معرفی چند فیلم‌ کوتاه و مستند درباره‌ی فلسطین و اسرائیل است.

اشعار شاعران فلسطینی، فرصتی است تا به رنج‌ها و زخم‌ها، افسرده‌دل و مأیوس ننگریم و ببینیم آن‌گاه که بمب‌ها سقف خانه‌ها را فرومی‌ریزند، لحظه‌ای است تا برپایی خانه‌ای با بنیانی بس استوار و بودنی یکسره دیگرگون را تجربه نماییم.

با توجه به فضای غبارآلود خبری-رسانه‌ای پیرامون مسأله‌ی فلسطین و اسرائیل، در ارائه‌ی مقاله‌ها، داده‌های تاریخی و فیلم‌ها سعی بر این بوده است که به سراغ افراد و منابعی برویم که تخصص، صداقت و بی‌منفعت بودن آن‌ها روشن و مشخص باشد.

حوادثی هم‌چون جنگ اخیر غزه هنوز هم پیش چشم ما هستند و تکرارِ مکررِ این چنین وقایعی در طی سالیان دراز، از ما می‌طلبد که از توجهات مقطعی و احساسی نسبت به این مسأله عبور کرده، و تلاش کنیم تا با شناختی منصفانه و عمیق‌تر، به راستی بکوشیم تا انسانیت‌مان از این آزمون سربلند بیرون بیاید.

در زیر می‌توانید لیستی از مطالب این پرونده را مشاهده کنید:

// // ?>


انیمیشن «اسرائیل و فلسطین: یک معرفی بسیار کوتاه» (Israel & Palestine: A very short introduction)

«بسیاری از یهودیان، از آزار و اذیت اروپای ضدیهودی، مخصوصا از هولوکاست نازیها گریختند. صهیونیستها آنها را به مهاجرت وسیع به سرزمین تاریخی فلسطین، که در آن زمان در اختیار انگلستان بود، تشویق کردند…

اما وقتی که سازمان ملل بخش اعظم فلسطین را برای ایجاد دولتی جدید به نام اسرائیل به مهاجران یهودی بخشید، برای بومیان فلسطینی که در آنجا زندگی می کردند، این اقدام مساوی با تخریب گسترده زندگی شان بود…» (جملاتی از متن فیلم)

این انیمیشن کوتاه توسط یک گروه یهودی به نام صدای یهودیان برای صلح (Jewish Voice for Peace: JVP) ساخته شده است. این گروه خود را این گونه معرفی می کنند:

«صدای یهودیان برای صلح، از طریق سازماندهی مردمی، آموزش، حمایت، و رسانه‌ها، تلاش می کند تا به یک صلح پایدار دست یابد، صلحی که حقوق هر دو طرف، یعنی اسرائیلی ها و فلسطینیان را برای امنیت و حق تعیین سرنوشت به رسمیت می شناسد.

صدای یهودیان برای صلح تنها سازمان ملی یهودی است که صدایی برای آن دسته از یهودیان و متحدانشان فراهم می‌کند که بر این باورند که صلح در خاورمیانه از طریق عدالت و برابری کامل برای هر دو طرف فلسطینی و اسرائیلی به دست می‌آید.

JVP با استفاده از دفاتری در نیویورک و کالیفرنیا، ۱۰۰،۰۰۰ فعال آنلاین، شعبه‌هایی در سراسر کشور و هیئت مشاوران متشکل از تعداد زیادی هنرمندان و متفکران برجسته یهودی، از تلاش مسالمت‌آمیز در اینجا و در اسرائیل- فلسطین برای پایان دادن به اشغال اسرائیلی‌ها، گسترش حقوق بشر و حقوق مدنی، و همچنین برای اینکه سیاست ایالات متحده بر اساس قوانین بین‌المللی و دموکراسی اجرا شود، حمایت می‌کند.» [۱]

افرادی مانند تونی کوشنر، مایکل رتنر، جودیت باتلر، نوام چامسکی، نائومی کلاین، و والاس شاون از اعضای هیئت مشاوران این سازمان هستند. ضمناً بیش از ۳۰ خاخام و دانش آموزان خاخامی در شورای خاخام این سازمان عضو هستند[۲].

این انیمیشن در مدت زمان حدوداً ۶ دقیقه، به صورتی مختصر، مفید و نسبتاً صادقانه و کامل، مهمترین عوامل بروز مسئله فلسطین و اسرائیل را در طی تاریخ این موضوع، از ابتدا تا کنون شرح می‌دهد. در نهایت نیز راهکارهایی که می‌تواند منجر به پایان یافتن اشغال اسرائیلی‌ها و برقراری صلحی واقعی گردد، ارائه می‌شود.

 


  1. برگرفته از: https://jewishvoiceforpeace.org/about

    ۲٫ برگرفته از سایت ویکی پدیا، انگلیسی، مدخل : jewish voice for peace به آدرس زیر:

    http://en.wikipedia.org/wiki/Jewish_Voice_for_Peace

// // ?>


بیم و امیدهای کودکان جنگ و آتش و خون، در سرزمین درختان زیتون (نگاهی به فیلم مستند نوار غزه، ساخته جیمز لانگلی، ۲۰۰۲)

 

(Gaza strip)[۱]درباره جیمز لانگلی،کارگردان و تهیه کننده فیلم مستند نوار غزه 

جیمز لانگلی در سال ۱۹۷۲ به دنیا آمد و فیلمسازی را در دانشگاه روچستر و وسلیان در آمریکا و مؤسسه روسی سینماتوگرافی در مسکو گذراند. او وقتی مستند قابل قبولی نیافت که بتواند اطلاعات مفید و مطمئنی از وضعیت فلسطین به دست بدهد، تصمیم گرفت به نوار غزه برود تا واقعیت را از نزدیک تجربه و گزارش word-imageکند. او در ژانویه ۲۰۰۱ (همزمان با به قدرت رسیدن شارون و در جریان بودن انتفاضه دوم) سفرش را آغاز کرد و فکر کرد میتواند در مدت دو هفته مقدمات فیلم مورد نظرش را تهیه کند، اما بلیت برگشتش را عقب انداخت و تا سه ماه بعد در چادرهای صلیب سرخ در نوار غزه ماند. او در این مدت ۷۵ ساعت فیلم گرفت.

اغلب شبکه های تلویزیونی آمریکا از پخش این فیلم خودداری کردند. شبکه بی بی سی یک دقیقه از این فیلم را در مستندی به نام «سلاح های مخفی اسرائیل» پخش کرد؛ مستندی که سازندگان آن از طرف اسرائیل در لیست سیاه قرار داده شدند و اجازه مصاحبه با مقامات اسرائیلی از آنان سلب شد. لانگلی بعد از ساخت نوار غزه به عراق رفت تا مستندی به نام «عراق قطعه قطعه» را بسازد


در این سرزمین، زندگی مردم، عادی نیست. اینان جنگ، مرگ و مبارزه را از کودکی تجربه می‌کنند. شاید برای همین است که سخنان کودکان نوار غزه، رنگ و بوی دیگری دارد؛ آن‌ها ظلم و عدل، حق و ناحق، یأس و امید را در لحظه لحظه زندگیشان تجربه می‌کنند. کودکی حدوداً ۱۰ ساله در جایی از فیلم می‌گوید: «ما توی غزه محاصره شده بودیم. خونه‌هامون توی اردوگاه البریج است. اینجا باید خونه عمویمان بمانیم. دو روزه مدرسه نرفتیم. می‌دانی، به خاطر اشغال یهودی‌ها، اسرائیلی‌ها. اون‌ها راه‌ها را می‌بندند و خونه‌ها را خراب می‌کنند. خوب هرکاری دلشون بخواد می‌کنند. اما بستن راه روی بچه ها دیگه خیلی زیاده‌رویه!»[۲] و بعد کودکانه می‌خندد، می‌دود و دور می‌شود.

کارگردان این فیلم، به میان مردم فلسطین رفته است و روایتی از زندگی مردم در نوار غزه را نشان میدهد که احتمالاً برای بسیاری از ما تازگی دارد. این مردم به خاطر ستمی که بر آنان رفته مأیوس یا پرکین نیستند، در عین حال در شرایطی دشوار و ظالمانه به سر می‌برند؛ شرایطی که بیرون آمدن از آن به تنهایی برایشان ممکن نیست و یاری دیگر مردم جهان را می طلبد. در جایی از فیلم، کاروانی از مردم فلسطین را می‌بینیم که به خاطر مسدود شدن راه اصلی توسط اسراییلی‌ها، باید پیاده یا با ماشین از مسیر دشوار کنار دریا عبور کنند. «ما به خاطر ظلم و استعمار یهود، مجبوریم از راه ساحل بیاییم. اون‌ها راه‌ها و مرزها را بستند. اما بگذارید در را ببندند، ما از پنجره می‌آییم. اگر پنجره ها رو ببندند، ما از زیر موج‌ها می‌آییم. ان‌شاءالله اون ها هم به صلح رو بیارند. خدا خودش باعث صلح بشه.» (مردی فلسطینی)

محمد حجازی، کودکی که در فیلم حضور پررنگی دارد، ۱۳ ساله است و کار می‌کند. او به همراه پدرش مخارج خانواده را تامین می‌کند. پدر محمد چند سال پیش زندانی شده و البته الان آزاد است. محمد درباره زندانی شدن پدرش می‌گوید: «در انتفاضه اول که ما بچه بودیم آنها آمدند و پدرم را بردند. چون وقتی بچه بود به یهودی‌ها سنگ پرتاب می‌کرد، درست مثل من. وقتی خواستیم ببینیمش اسرائیلی‌ها جلومون رو گرفتند. غذاهایی رو که براش آورده بودیم ریختند بیرون. گفتند ممنوعه. به مادرم اجازه ندادند او رو ببینه. فقط ما بچه‌ها. رفتن زن‌ها ممنوع بود. به پدربزرگم خدا بیامرز هم اجازه ندادند که بیاد. کتکش زدند و بیرونش انداختند.»

در جایی از فیلم، چند پسربچه که بعضی از آن‌ها روزنامه فروش هستند دور هم جمع شده‌اند و در روزنامه خبر پیروزی شارون در انتخابات را می‌خوانند. یکی می‌گوید: «فردا موشک‌باران را شروع می‌کنند…» و محمد حجازی جواب می‌دهد: «اگر خدا یکی از فرشته‌های انتقامش رو بفرسته، می‌دونی بال‌هاش چقدره؟ اندازه تمام دنیا، تانک در برابرش هیچه…»

اودر فیلم توضیح می‌دهد که چگونه صمیمی‌ترین دوستش کشته شده است و بسیاری از دوستانش را هم طی مدت تولید این فیلم از دست می‌دهد؛ کودکانی که هر کدام به طریقی کشته می‌شوند.

بسیاری از آسیب دیدگان هر روزه، کودکان هستند

«اون‌ها شروع کردند به تیراندازی. ما رفتیم نزدیک‌تر تا سنگ پرتاب کنیم. من جلوتر رفتم و اونها هم شروع کردند به تیراندازی. افتادم و اونها به پام تیر زدند.» (به نقل از پسربچهای در بیمارستان که در تظاهرات تیر خورده است.)

در جایی از فیلم این ماجرای دردناک روایت می‌شود: به خاطر دو شیئ شبیه دستکش بوکس که یک تانک اسراییلی در جایی می‌اندازد، یک کودک فلسطینی می‌میرد و در تصویر دیده می‌شود که شکم او بر اثر انفجار تخلیه شده است. ماجرا این طور بوده که بچه‌هایی که این دستکش ها را پیدا می‌کنند، سعی می‌کنند فلز داخل دستکشها را بیرون بیاورند تا آن را بفروشند و در این میانه دستکش منفجر می‌شود. کودکی که برادر او در این ماجرا کشته شده است، می‌گوید:

«از مدرسه فرار کردیم و رفتیم دروازه صلاح‌الدین تا سنگ پرتاب کنیم. بعدش یک تانک اومد. من و (برادرم) یحیی بودیم و دو تا بچه دیگه. فرار کردیم سمت مسجد النور. وقتی تانک اومد قایم شدیم. اونجا بود که دستکشها را دیدیم. دو تا دستکش بوکس. تانک که از کنارش رد شد ما برش داشتیم. من گفتم میرم مراقب باشم یهودی ها برنگردند. بچه‌ها دور دستکشها جمع شدند. بعد صدای انفجار شنیدم. یحیی پرتش کرده بود طرف دیوار و برگشته بود طرف خودش و خورده بود توی شکمش … دویدم و اومدم. یحیی را که دیدم غش کردم…»

استفاده اسرائیل از انواع سلاح ها؛ از گاز اشکآور تا گاز اعصاب

یک دختر جوان می‌گوید: «من و خواهرم اینجا بودیم. و اون‌ها داشتند نارنجک گازی می‌زدند… ما فکر نمی‌کردیم گاز سمی باشد، فکر کردیم دوده. … اول دود سفید بود. بعد زرد. بعد دود سیاه. مزه‌اش توی دهنم مثل شکر بود. یک مزه شیرین. اصلا بدمزه نبود…»

«بیمارهایی که توی این بیمارستان دیدیم و اغلبشون هم جوان بودند، علائم عصبی همراه با گرفتگی عضلات بدن از خود نشان می‌دهند. اسپاسم باعث می‌شه بدن خشک بشه، یا بدتر به حالت کمانی سفت بشه. بعد از این مرحله دچار یک آرامش عضلانی می‌شوند، تقریبا از کارافتادگی کامل همه عضلات و دردهای طاقت‌فرسای گوارشی مثل دل درد و دل پیچه و اختلالات رفتاری و هیجان‌های مقطعی بیش از حد و از این نوع مشکلات.» (دکتر هلن بروزا، پزشک فرانسوی، از سازمان پزشکان بدون مرز)

یک زن که دخترش در معرض این گاز قرار گرفته است می‌گوید: «اسرائیل می‌گه این گاز اشک‌آوره. اما این گاز اشک‌آور نیست. ما توی انتفاضه اول گاز اشک‌آور دیدیم. توی این انتفاضه هم همین‌طور. اما این جوری نبودند. این گازیه که ما تا حالا هیچ وقت ندیده‌ایم. دود سیاهی که اولش بو نداره اما بعد نشونه‌هاش رو می‌بینید. ما دارویی می‌خواهیم که این اثرات را معالجه کند…»[۳]

شب است و خانه ها ویران می شوند، با موشک یا بولدوزر…

شب است. با بولدوزر خانه‌ها را خراب و درخت‌ها را ریشه‌کن می‌کنند. اگر کسی در خانه بماند زیر آوار دفن می‌شود. با راکت، همه جا را می‌زنند. تیرباران…. موشک باران…. بیمارستان‌ها پر از زخمی…. مردم نوار غزه شب و روز ندارند….

«دیروز صبح یک بولدوزر شروع به کار کرد. خیلی نزدیک اینجا آمد. بعدش بین ما و یهودی‌ها دعوا شد. … اون‌ها یک تانک هم آورده بودند. تا شب هم صدای درگیری و تیراندازی می‌اومد.» (یک کودک از شهر خان یونس)

زنی آواره در چادری میان خرابه‌ها می‌گوید: «…همین‌طور که خودتون می‌بینید، یهودی‌ها همه راه‌ها را بستند. مثلا من رفته بودم خیاطی یاد گرفته بودم. می‌خواستم کار کنم و حالا…. همه دنیا تعطیل شده. نه لباسی، نه ماشینی، نه هیچی. … برادرم نجار بود حالا بیکاره. ابزار کار نداره. همه چی باید از زیر دست یهودی ها رد بشه. همه چیز. هروقت از تلویزیون برای فیلمبرداری می‌آیند، کلماتی رو که خودشون دلشون می‌خواد انتخاب می‌کنند، بقیه‌اش رو نشون نمی‌دهند…. ما فقط یک چیز می‌خواهیم. این که یهودی‌ها راحتمون بگذارند، فقط همین.»

و زنی دیگر: «ما فقط می‌خواهیم جدا از هم زندگی کنیم. تنها راه حل ما اینه که جدا زندگی کنیم. … در واقع الان توی فلسطین آینده‌ای وجود ندارد. اسرائیل نمی‌خواد اجازه بده دولت مستقل ما تشکیل بشه. اون‌ها می‌خواهند ما را اخراج کنند. اما محاله، حتی اگر بمیریم هم از این جا نمی‌رویم، هیچ وقت. اگر قراره بمیریم، خوب باشه بمیریم. اصلاً مهم نیست اونها چطوری ما رو محاصره می‌کنند. مهم نیست اونها می‌خواهند چه کار کنند، ما هیچ وقت سرزمین‌مون رو ترک نمی‌کنیم.»

«اصلاً کدوم کشوری ما رو قبول می‌کنه؟ می‌دونی، ما شش ماهه بی خانه هستیم. و کشورهایی که فلسطینی دارند بعد از توافق، فلسطینی‌ها رو بیرون می‌اندازند. …»

«دیگه کافیه. درختهایی که اونا قطع کردند، آدمهایی که کشتند، … دیگه چه کار میخواهند بکنند؟ اونها پنج هزار تا درخت رو قطع کردند، درختهای زیتون، نخلهای خرما. پدرم میگفت توی راه خان یونس، اونها درختهایی رو بریدند که اندازه جد پدربزرگ من سن و سال داشته است. اونها درختهایی رو قطع کردند که مال جد سه نسل قبل من بوده است… اونها دارند درختها رو قطع میکنند. درختهای صلح را، درختان زیتون.»

***

نکاتی درباره فیلم

فیلم، مستندی رنگی است و طی مدت ۷۴ دقیقه، زندگی مردم نوار غزه و وقایع مهمی که هر روز در این سرزمین رخ می دهد را از نزدیک روایت میکند؛ از این جهت کمتر مستندی میتوان یافت که از زبان مردم فلسطین چنین گویا و ساده سخن گفته باشد. کودکان نقش مهمی در روایت فیلم دارند که بر میزان تأثیرگذاری فیلم و صداقت روایتها میافزاید. در این مستند از ابزارهایی مانند موسیقی، انتخاب صحنههای خاص و مؤثر از وقایع، یا استفاده از جلوههای ویژه به طور جدی استفاده نشده است؛ این موضوع معایب و محاسنی دارد. از جمله محاسن آن سادگی، صراحت و واقعی به نظر رسیدن فیلم است. اما ریتم نسبتاً کند فیلم، گاهی ممکن است برای مخاطبی که به فیلم‌های معمولی با ضرباهنگ تند عادت دارد خسته کننده باشد.

بررسی این فیلم را میتوانید در مقاله زیر مطالعه نمایید:

http://electronicintifada.net/content/film-review-james-longleys-gaza-strip-2002/3451

ضمنا می توانید این فیلم را به صورت رایگان از طریق لینکهای زیر مشاهده کنید:

http://www.daylightfactory.com/

http://electronicintifada.net/blogs/ali-abunimah/james-longleys-brilliant-documentary-gaza-strip-now-free-online

این فیلم دارای زیرنویس فارسی است و توسط موسسه رسانهای روایت منتشر شده است.



  1. منابع این قسمت: http://electronicintifada.net/blogs/ali-abunimah/james-longleys-brilliant-documentary-gaza-strip-now-free-onlinehttp://en.wikipedia.org/wiki/James_Longley_(filmmaker)http://www.amazon.com/Gaza-Strip-James-Longley/dp/B00008O35Shttp://electronicintifada.net/content/bbc-transcript-israels-secret-weapon-part-1/4659http://electronicintifada.net/content/dispersing-demonstrations-or-chemical-warfare/5152

    http://electronicintifada.net/content/bbc-transcript-israels-secret-weapon-part-2/4661

    http://rense.com/general54/chemwar.htm

  2. تمام نقل قولها برگرفته از فیلم نوار غزه و سخنان مستقیم مردم حاضر در آن است. تصاویر استفاده شده نیز صحنه هایی از فیلم هستند.
  3. برای اطلاعات بیشتر در زمینه استفاده اسرائیل از گاز اعصاب (nerve gas) در حمله به غزه، می‌توانید به این مقاله مراجعه کنید:http://electronicintifada.net/content/what-gas-israel-using/4722 در این رابطه هم‌چنین می‌توانید فیلم مستند «سلاح‌های مخفی اسرائیل» را از اینجا مشاهده نمایید:http://topdocumentaryfilms.com/israels-secret-weapon
// // ?>